ندای لرستان - خرم - نمایشگاه کتاب لرستان با حضور ۶۰ ناشر و عرضه بیش از ۵۰ هزار جلد کتاب، فرصتی تازه برای پیوند مردم با کتاب و ترویج فرهنگ مطالعه فراهم کرده است.
خبرگزاری مهر- گروه استانها: در روزگاری که بخش قابلتوجهی از وقت مردم میان صفحههای تلفن همراه، شبکههای اجتماعی و حجم بیپایان اطلاعات پراکنده میشود، ایستادن مقابل قفسهای از کتابها و ورق زدن چند صفحه، شاید بیش از گذشته به فرصتی برای مکث و فاصله گرفتن از شتاب روزمرگی نیاز داشته باشد. کتاب، برخلاف بسیاری از محتواهای کوتاه و گذرا، مخاطب را به همراهی طولانیتر، تمرکز و تأمل دعوت میکند؛ رابطهای که شکلگیری آن نه با یک رویداد مقطعی، بلکه با دسترسی مناسب، علاقهمندسازی و استمرار برنامههای فرهنگی امکانپذیر است.
میان قفسههای کتاب؛ جایی برای مکث در روزهای پرشتاب
نمایشگاه کتاب لرستان همزمان با سیوچهارمین هفته کتاب جمهوری اسلامی ایران در اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان برپا شده است؛ رویدادی که قرار است مجموعهای از آثار ناشران بومی و ملی را در معرض دید علاقهمندان قرار دهد و زمینه انتخاب و خرید کتاب را برای گروههای مختلف فراهم کند.
حضور ۶۰ ناشر، عرضه حدود چهار هزار عنوان و بیش از ۵۰ هزار جلد کتاب و در نظر گرفتن تخفیفهایی از ۱۰ تا ۵۰ درصد، تصویری از ظرفیت این نمایشگاه برای پاسخگویی به بخشی از نیازهای مطالعاتی مخاطبان ارائه میدهد. با این حال، اهمیت چنین رویدادی را نمیتوان فقط با تعداد ناشران و جلدهای عرضهشده سنجید؛ مسئله مهمتر آن است که این فرصت تا چه اندازه میتواند به ارتباطی پایدار میان مردم و کتاب تبدیل شود.

۶۰ ناشر و ۵۰ هزار جلد کتاب؛ تصویری از ظرفیت نمایشگاه
میثم محتشم، مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی لرستان، در گفتوگو با خبرنگار مهر با تشریح ابعاد نمایشگاه کتاب استان، از حضور ناشران بومی و ملی در این رویداد خبر داد و گفت که در مجموع ۶۰ ناشر در نمایشگاه حضور دارند.
به گفته وی، حدود چهار هزار عنوان کتاب برای عرضه در نظر گرفته شده و شمار نسخههای حاضر در نمایشگاه از ۵۰ هزار جلد فراتر میرود؛ آماری که از تنوع قابلتوجه آثار و گستردگی مجموعه عرضهشده حکایت دارد.
حضور ناشران بومی در کنار ناشران ملی، از جمله ظرفیتهایی است که میتواند به نمایش آثار تولیدشده در داخل استان و معرفی توانمندیهای نشر لرستان کمک کند. ناشران محلی به دلیل شناخت نزدیکتر از نیازها و علایق مخاطبان منطقه، میتوانند بخشی از آثار مرتبط با تاریخ، فرهنگ، ادبیات و مسائل اجتماعی استان را در اختیار بازدیدکنندگان قرار دهند. در مقابل، حضور ناشران ملی نیز امکان دسترسی به آثار متنوعتر و تولیدات منتشرشده در سطح کشور را فراهم میکند.

از رمان تا روانشناسی؛ ناشران بومی به دنبال سلیقه مخاطب
حضور ناشران لرستانی در نمایشگاه، بخش دیگری از ظرفیت این رویداد را شکل میدهد. ناشران بومی علاوه بر عرضه آثار منتشرشده، میتوانند زمینه معرفی نویسندگان و تولیدات فرهنگی استان را فراهم کنند و مخاطبان را با بخشی از توانمندیهای نشر محلی آشنا سازند.
یکی از ناشران لرستانی حاضر در نمایشگاه در گفتوگو با خبرنگار مهر، با اشاره به تنوع موضوعی آثار ارائهشده، توضیح داد که مجموعه کتابهای عرضهشده از سوی این ناشر، حوزههایی همچون رمان، ادبیات، روانشناسی و موضوعات مذهبی را در بر میگیرد.
این ناشر با تأکید بر اهمیت شناخت سلیقه مخاطبان، هدف از انتخاب آثار را ارائه کتابهایی دانست که برای گروههای مختلف مردم جذاب و قابل استفاده باشند. به گفته وی، کودکان، جوانان و دیگر اقشار جامعه باید بتوانند در میان آثار عرضهشده، کتابهایی متناسب با علاقه و نیاز خود پیدا کنند.
تنوع موضوعی کتابها در نمایشگاه میتواند به مخاطب کمک کند تا از محدوده انتخابهای همیشگی خود فراتر برود. برای مثال، فردی که معمولاً به رمان علاقه دارد، ممکن است با کتابی در حوزه روانشناسی آشنا شود یا نوجوانی که برای خرید کتاب داستان به نمایشگاه آمده است، به آثار ادبی دیگری علاقهمند شود. چنین تجربهای میتواند دامنه انتخاب و مطالعه را گسترش دهد.

در این میان، معرفی آثار ناشران بومی اهمیت ویژهای دارد. آثار مرتبط با فرهنگ، تاریخ، ادبیات و ظرفیتهای اجتماعی لرستان میتوانند بخشی از هویت فرهنگی استان را در قالب کتاب بازتاب دهند. فراهم کردن فرصت دیدهشدن این آثار، علاوه بر حمایت از ناشران محلی، به تقویت پیوند میان تولید فرهنگی و مخاطبان بومی کمک میکند.
نمایشگاه فقط محل فروش نیست؛ برنامههای فرهنگی در حاشیه رویداد
یکی از تفاوتهای یک نمایشگاه فرهنگی با یک بازار عرضه کالا، برنامههایی است که در کنار فعالیت اصلی آن برگزار میشود. اگر نمایشگاه کتاب صرفاً به خرید و فروش محدود بماند، بخش مهمی از ظرفیت آن برای ایجاد ارتباط میان مخاطب و دنیای کتاب نادیده گرفته میشود.
فرشته بیرانوند، معاون فرهنگی و هنری اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی لرستان، در گفتوگو با خبرنگار مهر از پیشبینی برنامههای جانبی فرهنگی و هنری در حاشیه نمایشگاه خبر داد و گفت که مسابقات فرهنگی و کتابخوانی، محفلهای شعرخوانی و کارگاههای آموزشی از جمله برنامههایی هستند که برای این رویداد در نظر گرفته شدهاند.
به گفته وی، هدف از برگزاری این برنامهها، ایجاد فضایی تعاملی در نمایشگاه است؛ فضایی که بازدیدکنندگان علاوه بر مشاهده و خرید کتاب، فرصت حضور در فعالیتهای فرهنگی و ارتباط مستقیم با برنامههای ادبی و آموزشی را داشته باشند.

کتابخانههای سیار؛ رساندن کتاب به جایی دورتر از قفسههای نمایشگاه
در کنار برپایی نمایشگاه کتاب در مرکز استان، یکی از موضوعات مهم در هفته کتاب، توجه به مناطق روستایی و عشایری و فراهم کردن امکان دسترسی ساکنان این مناطق به منابع مطالعاتی است. واقعیت آن است که دسترسی فرهنگی در همه نقاط استان یکسان نیست و فاصله جغرافیایی، پراکندگی سکونتگاهها و محدودیت امکانات میتواند فرصت بهرهمندی از خدمات کتابخانهای را برای بخشی از جمعیت کاهش دهد.
در چنین شرایطی، کتابخانههای سیار میتوانند بخشی از فاصله میان خدمات فرهنگی و مناطق کمبرخوردار را جبران کنند؛ طرحی که به جای انتظار برای مراجعه مردم به کتابخانه، منابع مطالعاتی را به محل زندگی آنان میبرد.
الهام برنا، مدیرکل کتابخانههای عمومی لرستان، در گفتوگو با خبرنگار مهر با اشاره به برنامههای این مجموعه در هفته کتاب، از استفاده از ظرفیت کتابخانههای سیار بهعنوان یکی از محورهای فعالیت امسال خبر داد.
وی با بیان اینکه این کتابخانهها در مناطق روستایی و عشایری استان حضور پیدا میکنند، گفت که شهرستانهای چگنی و الیگودرز از جمله مناطقی هستند که در برنامه فعالیت کتابخانههای سیار قرار دارند.

به گفته برنا، برای هر یک از این کتابخانهها بین ۱۰ تا ۱۵ نقطه خدمت پیشبینی شده است؛ نقاطی که قرار است جمعیت روستایی و عشایری را تحت پوشش خدمات کتابخانهای قرار دهند.
این برنامه از آن جهت اهمیت دارد که دسترسی به کتاب در مناطق مختلف، صرفاً با افزایش تعداد عناوین موجود در مراکز شهری محقق نمیشود. در بسیاری از روستاها و سکونتگاههای عشایری، فاصله تا نزدیکترین کتابخانه ثابت میتواند مانعی برای استفاده مستمر از منابع مطالعاتی باشد. کتابخانه سیار با حرکت در مسیرهای مشخص و مراجعه به نقاط خدمت، امکان دسترسی به کتاب را برای ساکنانی فراهم میکند که شاید در شرایط عادی فرصت یا امکان مراجعه به مراکز کتابخانهای را نداشته باشند.
آغاز به کار نمایشگاه کتاب لرستان با حضور ۶۰ ناشر و عرضه هزاران عنوان، از یک سو ظرفیت بازار نشر برای حضور در رویدادهای فرهنگی استان را نشان میدهد و از سوی دیگر، فرصتی برای ارزیابی چالشهای ترویج مطالعه فراهم میکند.
آزمون اصلی پس از پایان نمایشگاه آغاز میشود
نمایشگاه کتاب لرستان در سیوچهارمین هفته کتاب جمهوری اسلامی ایران، با مجموعهای از ظرفیتها از جمله حضور ناشران بومی و ملی، عرضه چهار هزار عنوان و بیش از ۵۰ هزار جلد کتاب، تخفیفهای ۱۰ تا ۵۰ درصدی و برنامههای فرهنگی و هنری آغاز شده است. در کنار این رویداد، برنامه استفاده از کتابخانههای سیار در مناطق روستایی و عشایری چگنی و الیگودرز نیز نشان میدهد که ترویج کتابخوانی در استان میتواند از مسیرهای مختلفی دنبال شود.
با این همه، موفقیت نهایی چنین برنامههایی نه در روز افتتاحیه و نه فقط در میزان فروش کتاب، بلکه در اثری سنجیده میشود که بر رفتار مطالعاتی مردم میگذارند. اگر بازدیدکننده پس از خروج از نمایشگاه به مطالعه کتابی که خریده ادامه دهد، اگر کودک و نوجوانی به واسطه یک برنامه فرهنگی به کتاب علاقهمند شود و اگر ساکنان مناطق دورتر بتوانند به شکل منظم از خدمات کتابخانهای بهره ببرند، آنگاه نمایشگاه از یک رویداد مقطعی فراتر رفته و به بخشی از مسیر توسعه فرهنگی استان تبدیل شده است.
کتابخوانی با برگزاری یک نمایشگاه آغاز نمیشود و با پایان آن نیز نباید متوقف بماند. نمایشگاه میتواند جرقهای برای آشنایی دوباره مردم با کتاب باشد؛ اما روشن نگه داشتن این چراغ به برنامهریزی مستمر، دسترسی آسان، حمایت از ناشران و پیوند دادن مدرسه، خانواده، کتابخانه و نهادهای فرهنگی نیاز دارد.
در نهایت، چهار هزار عنوان کتاب و بیش از ۵۰ هزار جلد اثر، زمانی به سرمایهای فرهنگی برای لرستان تبدیل میشوند که از قفسههای نمایشگاه به خانهها، مدارس، کتابخانهها و زندگی روزمره مردم راه پیدا کنند. آزمون واقعی نمایشگاه نیز درست از همین نقطه آغاز میشود؛ جایی که باید دید شور چندروزه حضور در میان کتابها، تا چه اندازه میتواند به عادت ماندگار مطالعه تبدیل شود.