ندای لرستان - مهر / اگر فکر می‌کنید ژنتیک تعیین‌کننده اصلی بیماری‌های شما است، باید بدانید که بخش بزرگی از سلامت شما در محیطی که نفس می‌کشید و زندگی می‌کنید، نهفته است.
در دنیایی که تصور می‌شود سرنوشت سلامت ما کاملاً در کدهای ژنتیکی ما نوشته شده است، نتایج جدیدترین پژوهش‌های علمی جهان، انقلابی در درک ما از بیماری‌ها ایجاد کرده است.
مطالعاتی که اخیراً بر روی دوقلوهای همسان انجام شده، حقایقی را فاش کرده که می‌تواند نگاه سیاست‌گذاران سلامت و خود مردم را نسبت به پیشگیری از بیماری‌ها به کلی تغییر دهد.
محمد رفیعی، مدیر گروه بهداشت محیط دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، در گفتگو با رادیو سلامت، به کالبدشکافی این یافته‌های علمی پرداخت.
وی با اشاره به اینکه این مطالعات بر روی دوقلوهای همسان انجام شده است، توضیح داد: از آنجایی که دوقلوهای همسان از نظر ژنتیکی دقیقاً مشابه یکدیگر هستند، تفاوت در بروز بیماری‌های آنها تنها می‌تواند ناشی از تفاوت در محیطی باشد که در آن زندگی می‌کنند. به عنوان مثال، اگر یکی از این دو خواهر در یک محیط سالم و دیگری در یک محیط آلوده یا ناسالم زندگی کند، تفاوت‌های بنیادینی در سلامت آنها پدیدار می‌شود.
رفیعی تأکید کرد: در بحث بروز و شروع بیماری‌ها، به‌ویژه در مورد بیماری‌های مزمن، ما با یک همکاری دوگانه بین عوامل ژنتیکی و محیطی روبرو هستیم. اما نکته تکان‌دهنده اینجاست که این همکاری، برخلاف تصور عمومی، بیشتر به نفع محیط است. بر اساس این مطالعات، تنها ۱۵ تا ۳۰ درصد از بیماری‌ها را می‌توان به عوامل ژنتیکی منتسب کرد. این یعنی آنچه ما از محیط اطراف خود، کیفیت هوا، آب، تغذیه و استرس‌های محیطی دریافت می‌کنیم، عامل اصلی سلامت یا بیماری ماست.
به گفته وی، اگر بخواهیم نگاهی به سوی دیگر این آمار بیندازیم، با حقیقتی تکان‌دهنده روبرو هستیم؛ حتی تا ۸۵ درصد از بار بیماری‌ها و عوامل موثر بر بروز آنها، ریشه در محیط زندگی ما دارد. این موضوع تنها یک بحث علمی نیست، بلکه یک چالش اقتصادی و اجتماعی بسیار جدی است.
رفیعی با اشاره به بار بیماری‌ها توضیح داد: این اصطلاح شامل هزینه‌های مالی هنگفت، فشارهای استرس‌زا و هزینه‌های درمانی است که به سیستم‌های سلامت تحمیل می‌شود. بخش بسیار بزرگی از هزینه‌های درمانی که از جیب مردم، دولت، بیمه‌ها و وزارت بهداشت پرداخت می‌شود، ناشی از بیماری‌هایی است که با اصلاح محیط و اتخاذ سیاست‌های پیشگیرانه قابل کنترل هستند.
وی در پایان خاطرنشان کرد: با تمرکز بر بهبود سلامت محیط و پیاده‌سازی سیاست‌های درست پیشگیری، می‌توانیم نه تنها سلامت جامعه را تضمین کنیم، بلکه بار مالی سنگینی را که بر دوش ارگان‌های زیربافت بهداشت و بیمه‌ها است، به طرز چشمگیری کاهش دهیم. این یعنی آینده سلامت ما، بیش از آنکه در سلول‌های ما باشد، در محیطی است که ما آن را می‌سازیم.