ندای لرستان - مطالعهای جدید از پژوهشگران دانشگاه یوتا با بهرهگیری از هوش مصنوعی نشان داد که قرار گرفتن همزمان زنان باردار در معرض چند آلاینده هوا، حتی در سطوحی که «ایمن» تلقی میشوند، میتواند خطر زایمان زودرس پیش از هفته ۳۴ بارداری را بهطور قابلتوجهی افزایش دهد.
در این پژوهش، اطلاعات ۴۴ هزار و ۸۷۴ زن که برای اولین بار مادر میشدند در ایالت یوتا بررسی شد. برخلاف مطالعات گذشته که اثر هر آلاینده را بهصورت جداگانه ارزیابی میکردند، این تحقیق بر تأثیر ترکیب آلایندهها تمرکز داشت؛ زیرا افراد در دنیای واقعی همزمان در معرض چندین آلاینده قرار میگیرند.
این پژوهش با استفاده از یک چارچوب یادگیری ماشین مبتنی بر شبکه عصبی خودسازمانده الگوهای پیچیده آلودگی هوا را شناسایی کرده است. پژوهشگران دادههای مربوط به سالهای ۲۰۱۳ تا ۲۰۱۶ را با تمرکز بر ذرات معلق ریز (PM2.۵)، ازن (O3)، دیاکسید نیتروژن (NO2) و دما تحلیل کردند و ۱۲ الگوی متفاوت از ترکیب آلایندهها را به دست آوردند.
نتایج نشان داد که قرار گرفتن در معرض ترکیب ازن و ذرات معلق ریز در اواخر سهماهه نخست بارداری بیشترین ارتباط را با زایمان زودرس دارد. زنانی که در هفته یازدهم بارداری در معرض این ترکیب قرار داشتند، ۵۳ درصد بیشتر در معرض خطر زایمان زودرس بودند. همچنین، تکرار این مواجهه در فاصله هفتههای ۹ تا ۱۴ بارداری احتمال زایمان زودرس را نزدیک به سه برابر افزایش داد.
اوایل بارداری دورهای بسیار حساس است، زیرا جفت و رگهای خونی تأمینکننده اکسیژن و مواد مغذی جنین هنوز در حال شکلگیری هستند. آلایندهها میتوانند این روند را مختل کرده و خطر بروز عوارضی مانند پرهاکلامپسی (یک عارضه خطرناک بارداری است که معمولاً بعد از هفته بیستم با فشار خون بالا و دفع پروتئین در ادرار (پروتئینوری) مشخص میشود) را افزایش دهند؛ عارضهای که گاهی به زایمان زودرس منجر میشود. همچنین قرارگیری مکرر در معرض آلایندهها میتواند موجب التهاب و آسیب تجمعی شود.
به گفته پژوهشگران، یافتههای این مطالعه نشان میدهد شاخص کیفیت هوا (AQI) که معمولاً تنها بر اساس خطرناکترین آلاینده تنظیم میشود، ممکن است نتواند خطر واقعی ناشی از ترکیب چند آلاینده را بهدرستی نشان دهد.
پژوهشگران امیدوارند این چارچوب مبتنی بر هوش مصنوعی در آینده برای بررسی تأثیر سایر ترکیبات آلاینده و مخاطرات محیطی بر سلامت انسان نیز به کار گرفته شود. به گفته برنا کلی، شناخت اثرات این ترکیبات نخستین گام برای اصلاح سیاستهای سلامت عمومی و استانداردهای کیفیت هوا است.