ندای لرستان

آخرين مطالب

از گل مالی تا چهل منبر آیین عزاداری مردم خرم آباد مقالات

از گل مالی تا چهل منبر آیین عزاداری مردم خرم آباد
  بزرگنمايي:

ندای لرستان - یک پژوهشگر تاریخ تشیع گفت: مهم‌ترین شاخصه عزاداری خرم آباد مراسم گل مالی است که به آن خره گیری می‌گویند.
سعید طاوسی مسرور مدرس و پژوهشگر تاریخ اسلام و تشیع گفت: در خرم آباد مشابه سایر نقاط انواع روش‌های عزاداری مثل روضه خوانی وجود دارد، اما آنچه که در آیین دسته روی به شهر خرم آباد اختصاص دارد شکل گیری دو دسته قدیمی در شهر است که قدمت آن به اوایل دوره قاجار برمی گردد.
به گفته طاوسی دسته پشت بازار و دسته درب دلاکان، در گذشته با هم رقابت داشتند و متاسفانه در چنین ایامی که خاص عزاداری و سوگواری سیدالشهدا است گاهی کارشان به درگیری می‌کشید، اما امروزه هر چند این دو دسته وجود دارند و تا حدی در رقابت با هم هستند، اما فضایی که در دوره قاجار با تنش و درگیری همراه بوده خوشبختانه امروز وجود ندارد.

ندای لرستان

او می‌گوید: در برخی از شهر‌های دیگر رقابت بین دسته‌های عزاداری وجود دارد که بعضا منجر به تنش می‌شود که خداروشکر همان گونه که در خرم آباد شاهد هستیم این فضای تنش و رقابت منفی به فضای مثبت رسیده است.
به گفته طاوسی تمام شهر در قالب هر دسته‌ی عزاداری که وجود دارد هویت ملی در کنار هویت جمعی شهر حفظ شده است، عزاداری در خرم آباد با نوای ساز و دهل و در واقع با نوای چمرونه یا چمریونه شروع می‌شود، نوای چمرونه نوای محزونی است و البته در برخی مناطق دیگر چمرونه وجود دارد که به آن چمری هم گفته می‌شود.

ندای لرستان

این مدرس تاریخ تشیع گفت: تلفظ درست این کلمه چمریونه، چمری یا چمر است که بیشتر در بین کرد‌ها رایج است، اما در مناطقی مثل ایلام و خرم آباد و سایر شهر‌های لرستان هم وجود دارد، نغمه حزن انگیزی که با ساز‌های مختلفی مثل سرنا یا دوزله در کنار دهل اجرا می‌شود، چمریونه از نغمه‌های کهن ایران باستان بوده که در سوگ سیاوش از آن استفاده میشده، اما پس از ورود اسلام به ایران هم برای سوگواری محرم در واقع استفاده و در فرهنگ ایران ماندگار شده است.
طاوسی گفت: گاهی اوقات در کنار چمری زنان مویه می‌کنند و با نوای حزن انگیز همراه می‌شوند و در کنار مراسم چمری مراسم گل مالی به صورت و بدن و لباس در مناطق لر نشین به خصوص خرم آباد اجرا می‌شود.

ندای لرستان

به گفته طاوسی مهم‌ترین شاخصه عزاداری خرم آباد مراسم گل مالی است که به آن خره گیری می‌گویند و در هنگام اجرای چمری و خره گیری زن‌ها شیون و مویه می‌کنند و با ناخن به سر و صورت می‌کشند و بر صورت خود خراش می‌اندازند، آن زمان زمان اوج عزاداری است.
او می‌گوید: اگر بخواهیم به مراسم خره گیری به عنوان شاخصه عزاداری خرم آباد اشاره کنیم مراسمی که با اسامی دیگری مثل گل مالی، گل مالان، گل افتان از آن یاد می‌شود که مرکز آن خرم آباد است.

ندای لرستان

طاوسی گفت: مراسم خره گیری در صبح عاشورا برگزار می‌شود، پیشینه‌ی مراسم خره گیری را به دوره اتابکان لر قرن هشتم هجری رسانده اند، در واقع تشریفات آماده سازی این مراسم از ابتدای ماه محرم شروع می‌شود، جوانان هیزم جمع می‌کنند، اشعاری با مضمون طلب هیزم قرائت می‌کنند و مردم بسته‌های آماده چوب را به عنوان ادای نذر به آن‌ها می‌دهند.
به گفته طاوسی از برخی مناطق خاک رس جمع آوری کرده و خاک را با تربت کربلا، تربت مشهد و یا قبور امامزادگان مخلوط می‌کنند سپس خاک را با آب و گلاب غربال می‌کنند که نذری است و درون حوضچه‌های فلزی می‌ریزند، روز هفتم که به آن روز تراش عباس می‌گویند عزادران به حمام می‌روند و با صورت‌های اصلاح شده و لباس تمیز در صبح عاشورا با نواختن چمریونه مراسم با آتش زدن هیزم‌ها آغاز می‌شود، عزادران نزد حوضچه‌ها می‌آیند زنان و مردان گل برمی دارند به سر و لباس هایشان می‌زنند و برخی مردان درون حوضچه می‌روند و درون گل غوطه می‌خورند.
طاوسی گفت: تمام لباس‌های افراد از بالا به پایین گل اندود می‌شود، سپس نزدیک آتش می‌ایستند تا گل‌ها خشک شود، دسته‌های عزاداری نزد این حوضچه‌ها می‌آیند و عزادران سینه زنی می‌کنند.
او می‌گوید: در پایان مراسم طوق‌ها را به نماد فرو افتادن علم حضرت عباس پایین می‌آورند، سپس عزادارانی که سر پایشان به گل آغشته شده به حمام‌های عمومی شهر که در این روز رایگان هستند می‌روند و خود را می‌شویند.

ندای لرستان

به گفته طاوسی مراسم خره گیری در روز عاشورا در هر فصلی که باشد اجرا می‌شود و بعضی از افراد نذر می‌کنند که در این مراسم شرکت کنند و نذر خود را در هر صورت به جا می‌آورند، در گذشته در مراسم خره گیری اسب‌ها را هم گل مالی می‌کردند و زمانی که اسب‌ها گلی می‌شدند اسب‌ها در آخرین مرحله نظافت می‌شدند.
طاوسی گفت: در روزگار ما خودرو‌ها را نیز گل مالی می‌کنند، همچنین آتش مراسم خره گیری را هرگز خاموش نمی‌کنند و رسم بر این است تا صبر کنند و آتش خاموش و تبدیل به خاکستر شود.
به گفته طاوسی نوعی باور به تقدس عناصر خاک، آب، آتش می‌توان گفت در این مراسم دیده می‌شود، در روز عاشورا در خرم آباد گاو، گوساله، گوسفند قربانی می‌کنند و اطعام را به جا می‌آورند، نماز ظهر عاشورا در این شهر معمولا در آرامستان خضر برگزار می‌شود، سایر مراسم‌هایی که عاشورا در خرم آباد برگزار می‌شود مراسم دختران چهل منبر است که دختران سیاه می‌پوشند و نقاب می‌زنند و با پای عریان به صورت گروهی در 40 مجالس عزا و حسینه‌های شهر می‌روند و شمع روشن می‌کنند.
او می‌گوید: البته آیین چهل منبر اختصاصی به خرم آباد ندارد و در شهر‌های مختلف ایران مانند لاهیجان، گرگان، اصفهان، مشهد، تهران، کاشان، بروجرد، اردبیل، بوشهر برگزار می‌شود، آنچه که در چهل منبرخرم آباد وجود دارد مطابق اکثر شهر‌ها چهل منبر در خرم آباد در بین زنان و دختران صورت می‌گیرد و مرد‌ها در آن شرکت ندارد.
به گفته طاوسی در شهررضا و بوشهر مرد‌ها در آیین چهل منبر شرکت می‌کنند و چهل منبر آیینی فردی است، اما در کاشان به صورت گروهی و خانوادگی هم انجام میشود.
منبع: باشگاه خبرنگاران

لینک کوتاه:
https://www.nedayelorestan.ir/Fa/News/254281/

نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield
مخاطبان عزیز به اطلاع می رساند: از این پس با های لایت کردن هر واژه ای در متن خبر می توانید از امکان جستجوی آن عبارت یا واژه در ویکی پدیا و نیز آرشیو این پایگاه بهره مند شوید. این امکان برای اولین بار در پایگاه های خبری - تحلیلی گروه رسانه ای آریا برای مخاطبان عزیز ارائه می شود. امیدواریم این تحول نو در جهت دانش افزایی خوانندگان مفید باشد.

ساير مطالب

شروع برداشت انگور از سطح تاکستان های لرستان

غربالگری سطح بینایی دانش آموزان دلفان و سپیددشت

تحقق 108 درصدی بودجه شهرداری/ از خرید ماشین آلات تا آسفالت معابر

خودروی قاچاق هفت میلیارد تومانی در پلدختر توقیف شد

اصلی‌ترین مطالبه مردم پلدختر استقرار دولت سیزدهم در این شهرستان است / دخالت نمایندگان مجلس در انتصابات، این بار در پلدختر

یک کشته و سه مصدوم در حادثه رانندگی در محور تربت‌حیدریه-فریمان

کشف 100 کیلوگرم مواد مخدر شیشه در هنگ مرزی تایباد

تصادف پراید و پژو در منطقه کهریز با چهار مصدوم

تهدید جان مردم از سوی نمایشگاه بین‌المللی/ قوه قضاییه ورود کند

واکنش شهرداری منطقه 5 به خبر قطع 74 اصله درخت

توقیف کامیون ولوو 70 میلیاردی قاچاق در پلدختر

حفر چاه در بروجرد جان دو برادر را گرفت

صدور مجوز تربیت دستیاری تخصصی زنان و زایمان در لرستان

غربالگری بینایی نیازمندان در مناطق محروم لرستان/ متخصصان فارابی به لرستان می‌آیند

پیش بینی برداشت سه هزار و 800 تن انگور از باغات لرستان

روزانه برق 20 تا 25 اداره پرمصرف لرستان قطع می‌شود

بهره‌برداری از کارخانه آهک هیدراته پلدختر، اشتغال تعدادی از جوانان را فراهم می‌کند

سارق حرفه‌ای در خرم‌آباد دستگیر شد

دیدار رئیس فدراسیون نابینایان با سرپرست ورزش و جوانان لرستان

شمار جانباختگان کرونا در لرستان به 2 هزار و 876 نفر رسید

نخستین دوره مسابقات ملی بازی های ساحلی کیش برگزار می شود

ارتقاء سطح پاسخگویی به مطالبات مردمی با تشکیل میز خدمت

غربالگری بینایی نیازمندان در مناطق محروم لرستان

کشف پارچه قاچاق در محور پل زال-خرم‌آباد

مرگ دو برادر بر اثر حفر چاه در بروجرد

ایستگاه پمپاژ فاضلاب شهر پلدختر طی روزهای آینده افتتاح می‌شود

امضای تفاهم‌نامه همکاری شهرداری با انجمن سازندگان مسکن و ساختمان

دیدار اعضای شورای عالی استان‌ها با شهردار تهران

تدوین سند اشتغال و سرمایه‌گذاری لرستان /ثبت اشتغال دستگاه‌های اجرایی در سامانه رصد

اوقات فراغت و فرصت مهارت افزایی کودکان

جهاد دانشگاهی لرستان کار جهادی را با راه‌اندازی مرکز درمان ناباروری انجام داده است

شناسایی افراد خلاق هر محله برای حمایت و ایجاد اشتغال در لرستان

مدیرکل کتابخانه‌های عمومی لرستان منصوب شد

آغاز برداشت انگور در تاکستان‌های لرستان

8 سانتی‌متر به سرانه ورزشی لرستان اضافه می‌شود

موفقیت شهرداری منطقه 12 در کسب رتبه عالی در مصرف آب

برپایی موکب "زندگی حسینی" در فلکه دوم نیروی هوایی

آغاز عملیات اجرایی شاخه غربی بزرگراه یادگار امام(ره) در آینده نزدیک

222 بیمار کرونایی در مراکز درمانی لرستان بستری هستند/ فوت یک نفر

کشف 490 حلقه لاستیک قاچاق در دلفان

صرفه‌جویی 10 هزار مگاواتی مصرف برق در لرستان به صورت روزانه

تحقق 6 هزار میلیارد تومان از منابع مالی غیر نقد

درخواست ورود رئیس جمهور به موضوع عدم برگزاری نمایشگاه‌های پرازدحام در شهر/افزایش 3.5 میلیون نفری مسافران درون شهری با بازگشایی مدارس

دمای هوا در لرستان کاهش می یابد

پیشرفت 36 درصدی عملیات احداث میدانگاه جهاد

نشست صمیمانه رئیس شورای اسلامی شهر تهران با اصحاب رسانه

مراسم امضا تفاهم‌نامه واگذاری زمین دپوی خط 10 مترو

شستشوی ویژه تمامی مخازن زباله در ناحیه یک منطقه 21

لرستان در پذیرایی از زوار اربعین همیشه پیشتاز است/ استقرار 21 موکب در نجف و کربلا

تسهیلات باید منجر به ایجاد اشتغال پایدار شود