ندای لرستان - ایسنا / معاون بهداشت وزارت بهداشت با اشاره به تداوم خدمات بهداشتی و واکسیناسیون در دوران جنگ گفت: با وجود مشکلات حمل‌ونقل و تأمین کالاهای راهبردی سلامت، واکسن‌های مورد نیاز کشور تا ابتدای سال ۱۴۰۷ ذخیره و توزیع شده‌اند و هیچ کودکی بدون واکسن نخواهد ماند.
دکتر علیرضا رئیسی، معاون بهداشت وزارت بهداشت، در دومین رویداد آسیب‌دیدگان جنگ با اشاره به عملکرد نظام سلامت در دوران جنگ اظهار کرد: نظام سلامت با وجود شرایط دشوار، خدمات خود را بدون وقفه ادامه داد و حتی یک مورد واکسیناسیون در سراسر کشور از دست نرفت. به گفته او، تداوم و پیوستگی خدمات، مهم‌ترین شاخص تاب‌آوری نظام سلامت در شرایط بحرانی است.
رئیسی با تأکید بر نقش مردم در عبور از شرایط جنگی گفت: مردم ایران با وجود برتری امکانات و تجهیزات طرف مقابل، ایستادگی کردند و تاب‌آوری آنها در مقایسه با تجربه برخی کشورهای دیگر نیز قابل توجه بود. او همچنین عملکرد دولت در تأمین نیازهای اساسی مردم را در دوران جنگ قابل توجه دانست و گفت با وجود محاصره و فشارهای موجود، مردم با کمبود مواد غذایی مواجه نشدند و خدماتی مانند آب، برق و گاز نیز برقرار ماند.
تداوم خدمات بهداشتی؛ معیار تاب‌آوری نظام سلامت
معاون بهداشت وزارت بهداشت با بیان اینکه در بحران‌ها نخستین موضوعی که در معرض آسیب قرار می‌گیرد، پیوستگی خدمات سلامت است، توضیح داد: زنجیره ارائه خدمات باید از نگهداری واکسن تا تزریق آن به کودک و از مراقبت مادر باردار در خانه بهداشت تا زایمان ایمن در بیمارستان برقرار بماند. به گفته او، صرف برخورداری از نیروی انسانی، واکسن و امکانات کافی نیست؛ بلکه باید اطمینان حاصل شود که هیچ حلقه‌ای از زنجیره خدمات متوقف نمی‌شود.
رئیسی برای توضیح این موضوع به وضعیت جزیره خارک در دوران جنگ اشاره کرد و گفت: این جزیره به دلیل اهمیت راهبردی و سهم حدود ۹۴ درصدی در صادرات نفت کشور، بارها با تهدید و حمله مواجه شد. با وجود تخلیه بخش عمده جمعیت جزیره، یکی از کارکنان نظام سلامت در مرکز بهداشت باقی ماند و وضعیت ۲۴ مادر باردار را پیگیری کرد. ۲۳ مادر با قایق و امکانات موجود به مناطق دیگر منتقل شدند و یک مادر نیز به دلیل نظامی بودن همسرش در جزیره ماند. این نیروی بهداشتی وضعیت مراقبت‌ها، زایمان و واکسیناسیون نوزادان را به‌صورت روزانه ثبت و دنبال می‌کرد.
تزریق یک‌میلیون و ۵۰۰ هزار دوز واکسن در دوران جنگ
رئیسی با اشاره به جابه‌جایی بیش از ۸ میلیون نفر از جمعیت کشور در دوران جنگ گفت: با وجود افزایش ناگهانی جمعیت در برخی استان‌ها، به‌ویژه استان‌های شمالی، خدماتی مانند واکسیناسیون، مراقبت‌های بهداشتی، دیالیز و تأمین داروهای بیماری‌های مزمن متوقف نشد.
او افزود: در دوران جنگ رمضان یک‌میلیون و ۵۰۰ هزار دوز واکسن تزریق شد که با میزان مورد انتظار و عملکرد دوره مشابه برابری می‌کند. این روند علاوه بر تلاش کارکنان نظام سلامت، به فرهنگ و آگاهی مردم نیز وابسته بود؛ چراکه خانواده‌ها حتی در شرایط جنگی برای واکسیناسیون فرزندان خود اقدام کردند.
به گفته معاون بهداشت وزارت بهداشت، پوشش واکسیناسیون در کشور بیش از ۹۶ درصد و پوشش واکسیناسیون اتباع نیز بیش از ۹۰ درصد است؛ در حالی که میزان پوشش واکسیناسیون در برخی جنگ‌های منطقه‌ای به کمتر از ۲۰ درصد رسیده و این میزان در کشورهای مبدأ اتباع حدود ۲۴ تا ۲۵ درصد گزارش شده است.
آسیب به ۲۲۰ مرکز بهداشتی و جایگزینی در کمتر از ۲۴ ساعت
معاون بهداشت وزارت بهداشت با اشاره به فعالیت ۳۵ هزار مرکز بهداشتی در کشور گفت: کارکنان این مراکز در دوران جنگ نیز به‌عنوان مرزبانان سلامت به فعالیت ادامه دادند و اجازه ندادند اپیدمی بیماری‌ها شکل بگیرد. به گفته او، مراجعه به سطح یک خدمات بهداشتی و پزشکان عمومی در این دوره ۳۵ درصد افزایش یافت و مراکز بهداشتی حتی در روزهایی که بخش‌هایی از خدمات خصوصی تعطیل بودند، فعالیت خود را متوقف نکردند.
رئیسی همچنین اعلام کرد که ۲۲۰ مرکز بهداشتی در جریان جنگ آسیب دیدند، اما این مراکز در کمتر از ۲۴ ساعت جایگزین شدند. علاوه بر این، برای ۳۵ هزار مرکز بهداشتی، مراکز معین در نظر گرفته شده بود تا در صورت آسیب یا از دسترس خارج شدن یک مرکز، خدمات از طریق مراکز جایگزین ادامه پیدا کند.
او افزود: پیش از آغاز شرایط بحرانی، واکسن در تمام استان‌ها توزیع شده بود و مراکز معین نیز برای تأمین نیاز استان‌ها در صورت آسیب به مخازن واکسن تعریف شده بودند. سامانه پرونده الکترونیک سلامت نیز حتی برای یک روز قطع نشد و اطلاعات افراد، از جمله زنان باردار، در مراکز مختلف کشور در دسترس بود و خدمات ارائه‌شده در آن ثبت می‌شد.
هشدار درباره پیامدهای غیرمستقیم جنگ بر سلامت
رئیسی با تأکید بر اینکه پیامدهای جنگ به آسیب‌های مستقیم حملات نظامی محدود نمی‌شود، شیوع بیماری‌های واگیر، اختلال در زنجیره تأمین دارو و واکسن، تهدیدهای بهداشت محیط، گسست مراقبت‌های اولیه و افزایش مشکلات روانی را از پیامدهای احتمالی جنگ برشمرد.
او توضیح داد که اگر در یک منطقه به دلیل آلودگی آب، بیماری‌های گوارشی شیوع پیدا کند، بیمارستان‌ها با موجی از بیماران مواجه می‌شوند و ممکن است ظرفیت کافی برای پذیرش مجروحان جنگی باقی نماند. به همین دلیل، خدمات سطح یک بهداشتی و پیشگیری از بحران‌های ثانویه اهمیت ویژه‌ای دارد.
معاون بهداشت وزارت بهداشت در پایان با اشاره به مشکلات حمل‌ونقل و تأمین کالاهای راهبردی سلامت، به‌ویژه واکسن، تأکید کرد: تمام واکسن‌های مورد نیاز کشور ذخیره و توزیع شده‌اند و تا ابتدای سال ۱۴۰۷ کمبودی در این زمینه وجود نخواهد داشت. او تصریح کرد: «هیچ کودک ایرانی بدون واکسن نخواهد ماند.»