ندای لرستان - اطلاعات / «وقتی اسرائیل مسأله آمریکا شد!» عنوان سرمقاله در روزنامه اطلاعات به قلم روزبه کردونی است که میتوانید آن را در ادامه بخوانید:
قرار بود ایران، تهدیدِ رأیساز ترامپ باشد و اسرائیل، متحدِ رأیساز او؛ اما جنگِ بیپیروزی معادله را برگرداند: ایران به نماد هزینه جنگ بدل شد و اسرائیل به موضوع پرسش در سیاست داخلی آمریکا.
در روایت ترامپ و بخش مهمی از جمهوریخواهان، ایران فقط یک کشور در خاورمیانه نبود.
ایران، «تهدید» بود: تهدیدی که باید مهار میشد تا رئیسجمهور آمریکا بتواند از اقتدار خود سخن بگوید. در کنار آن، اسرائیل متحدی بود که حمایت از آن، نشانه قدرت، وفاداری و امنیتسازی تلقی میشد. قرار بود جنگ با ایران و حمایت از اسرائیل، در کنار هم، یک پیروزی انتخاباتی بسازند.
اما انتخابات میاندورهای، این روایت را برهم زد.
جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، پس از شکست حزبش گفت: «دلیل شکست ما، جنگ بود و نفرت از اسراییل بود.» او توضیح داد که بخشی از رأیدهندگان ترامپ در سال ۲۰۲۴، این بار به دموکراتها رأی دادهاند؛ زیرا پایان جنگ با ایران، تمرکز بر هزینه زندگی، اولویتدادن به مسائل داخل آمریکا و تغییر رابطه واشنگتن با اسرائیل را میخواستند.
چند روز بعد، خود ترامپ نیز در گفتوگو با «۶۰ دقیقه» گفت مردم از جنگ و افزایش قیمت بنزین ناراضی بودهاند و نسبت به اسرائیل، آنطور که او گفت، «نفرتی بزرگ» وجود دارد. او در پاسخ به پرسش درباره تحلیل ونس هم گفت مخالفتی با آن ندارد.
این جملهها را نباید عادی خواند. سالها در سیاست آمریکا، ایران نام تهدید بود و اسرائیل نام امنیت. از ایران باید ترسید و از اسرائیل باید حمایت کرد؛ بیآنکه کسی چندان بپرسد هزینه این حمایت چیست. اکنون رئیسجمهور و معاون رئیسجمهور آمریکا، پس از شکست در انتخابات، جنگ با ایران و نارضایتی از اسرائیل را در شمار دلایل شکست خود میآورند.
انتخابات آمریکا البته فقط با جنگ توضیح داده نمیشود. هزینه زندگی، درمان، تورم و نارضایتی از دولت نیز در رأی مردم نقش داشتهاند. در نظرسنجی انتخاباتی ABC، هزینه زندگی و فساد حکومتی برای رأیدهندگان مهمتر از جنگ ایران بود. اما جنگ همان نقطهای بود که همه این نارضایتیها را به هم پیوند زد؛ جنگ دیگر فقط خبری از خاورمیانه نبود، در قیمت سوخت، نگرانی از تورم و اضطرابِ فردای نامعلوم هم دیده میشد. حدود شش نفر از هر ده رأیدهنده در نظرسنجی آسوشیتدپرس، اقدام نظامی آمریکا علیه ایران را تصمیمی نادرست دانستند.
آنچه در محاسبه آمریکا و اسرائیل دیده نشد، خودِ ایران بود.
ایران، صرفاً یک هدف نظامی یا پروندهای امنیتی نیست. ایران یک دولت ـ ملت تاریخی است؛ سرزمینی که تجربه ایستادن در برابر مداخله، اشغال، تحقیر و جنگ را در حافظه جمعی خود دارد. برای ایرانیان، تهدید بیرونی تنها یک خبر سیاسی نیست؛ خیلی زود با حس دفاع از خانه، خاک، خانواده و تاریخ گره میخورد.
این همان جایی است که «ایران تاریخی» وارد معادله میشود. ایران را نمیتوان با چند روز بمباران، چند تهدید رسانهای یا وعده تغییر سریع سرنوشت، به صحنه یک پیروزی تلویزیونی تبدیل کرد. ایران بزرگتر و پیچیدهتر از آن است که بتوان آن را از بیرون نوشت؛ کشوری با عمق سرزمینی، جامعهای متکثر اما ریشهدار، ساختاری مستقر و حافظهای که در لحظه خطر، مفهوم ایران را از اختلافهای روزمره بزرگتر میکند.
مقاومت ایران نیز فقط در میدان نظامی رخ نداد. مقاومت، در ایستادن یک ملت در برابر این تصور بود که میتوان با فشار و حمله، ایران را به تسلیم واداشت و سپس در واشنگتن، پیروزی بر آن را به رأی تبدیل کرد.
مردم ایران هزینه جنگ را با جان، اضطراب، خسارت و فشار بر زندگیشان پرداختند. هیچ تحلیل صادقی نباید این هزینه را پشت واژههای بزرگ پنهان کند. اما ایران به آن تصویری تبدیل نشد که طراحان جنگ میخواشتند.
معنای پیروزی ایران را باید در همینجا دید. نه اینکه جنگ بیهزینه بوده و نه اینکه تهدید پایان یافته است؛ بلکه آمریکا و اسرائیل نتوانستند حمله را به تسلیم ایران و سپس به سرمایه سیاسی در داخل آمریکا تبدیل کنند.
از همینجا، جای اسرائیل در این داستان تغییر میکند. سخن از پایان حمایت آمریکا از اسرائیل نیست؛ ممکن است آن رابطه همچنان ریشهدار و نیرومند است.
اما رابطهای که سالها در سیاست آمریکا بدیهی و کمچالش بود، امروز بیشتر از گذشته محل پرسش شده است: هزینه این اتحاد برای آمریکا چیست؟ مرز تعهد واشنگتن کجاست؟ و چرا باید شهروند آمریکایی پیامدهای اقتصادی و امنیتی جنگی را بپردازد که اسرائیل نیز در شکلگیری و ادامه آن نقش دارد؟
ترامپ میخواست ایران تهدیدِ رأیسازش باشد و اسرائیل متحدِ رأیسازش. اما مقاومت ایران، این معادله را برگرداند. جنگ، بهجای آنکه سرمایه سیاسی ترامپ شود، به بخشی از توضیح شکست او بدل شد؛ و اسرائیل، بهجای متحدی بیچونوچرا، به مسئلهای در سیاست داخلی آمریکا تبدیل شد.
این، شاید معنای تاریخی مقاومت ایران باشد: ایران اجازه نداد دیگری با رنج مردمش، برای خود پیروزی بسازد.