ندای لرستان - مهر /اسکواش ایران در بازی‌های آسیایی در شرایطی به کار خود پایان داد که فاصله ملی پوشان با رقبای مطرح آسیایی مشخص شد اما این امید به وجود آمد که با سرمایه گذاری بهتر بتوان این فاصله را کمتر کرد.
حضور اسکواش ایران در بازی‌های آسیایی ناگویا ۲۰۲۶ با کارنامه‌ای به پایان رسید که بیش از هر چیز ضرورت بازنگری در مسیر پیشرفت این رشته را یادآوری می‌کند. نمایندگان ایران در بخش‌های انفرادی و تیمی نتوانستند به مراحل پایانی راه پیدا کنند و مجموع ۲ پیروزی در برابر ۶ شکست تصویری از شرایط کنونی اسکواش کشور در مقایسه با رقبای قدرتمند قاره ارائه داد. شرایطی که برای تغییر آن صرف حضور در میدان‌های بزرگ کافی نیست و باید به دنبال راهکارهایی فراتر از اعزام به مسابقات بود.
در این دوره از بازی‌های آسیایی فرشته اقتداری، نجمه بوشهری‌زاده و نرگس سلطانی در بخش بانوان و سپهر اعتمادپور در بخش انفرادی مردان نمایندگان ایران بودند. ترکیب ایران در شرایطی وارد رقابت‌ها شد که کشورهایی همچون مالزی، هند و ژاپن با پشتوانه بازیکنان باتجربه و جایگاه تثبیت‌شده خود در اسکواش آسیا سطح دشواری مسابقات را بالا برده بودند. ولی با این همه شرایط بررسی نتایج نشان می‌دهد که چالش ایران تنها به قدرت حریفان محدود نمی‌شود بلکه باید دید چه عواملی مانع از تبدیل ظرفیت بازیکنان به نتایج بهتر در چنین رقابت‌هایی شده است.
فرصت‌هایی که به صعود ختم نشد
در بخش انفرادی بانوان ۲ پیروزی اولیه مقابل حریفانی از پاکستان و مغولستان امیدهایی برای ادامه مسیر ایجاد کرد اما این شروع نتوانست به حضور در مراحل بالاتر منجر شود. نجمه بوشهری‌زاده پس از عبور از نماینده پاکستان و رسیدن به جمع ۱۶ بازیکن برتر برابر حریف مالزیایی خود شکست خورد. فرشته اقتداری نیز که رقابت‌هایش را با پیروزی مقابل نماینده مغولستان آغاز کرده بود در دیدار بعدی برابر حریفی از هنگ‌کنگ نتیجه را واگذار کرد.
این نتایج از یک سو نشان می‌دهد که بازیکنان ایرانی توانایی کسب پیروزی در سطح بازی‌های آسیایی را دارند و از سوی دیگر بیانگر دشواری عبور از مراحل حساس‌تر رقابت‌هاست. تفاوت میان پیروزی در دورهای ابتدایی و رقابت با بازیکنان سطح بالای آسیا همان نقطه‌ای است که کیفیت فنی، تجربه مسابقه و آمادگی ذهنی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.
در بخش مردان نیز سپهر اعتمادپور در نخستین دیدار خود برابر نماینده ژاپن قرار گرفت و با شکست سه بر صفر از مسابقات کنار رفت. حذف زودهنگام نماینده ایران بار دیگر مسئله فاصله رقابتی با بازیکنانی را مطرح کرد که تجربه حضور در سطوح بالاتر بین‌المللی را دارند. برای جبران چنین فاصله‌ای شناخت دقیق نقاط ضعف فنی و فراهم کردن فرصت رقابت مستمر با حریفان قدرتمند اهمیتی اساسی دارد.
فاصله‌ای که در رقابت‌های تیمی هم آشکار شد
عملکرد تیمی بانوان نیز نتوانست انتظارات را از نظر نتیجه برآورده کند. ایران در ۳ دیدار تیمی مقابل ژاپن، چین و هند به میدان رفت و حاصل این مسابقات ۳ شکست بود. ملی‌پوشان در برابر ژاپن با نتیجه سه بر صفر مغلوب شدند و در دیدار مقابل چین نیز با نتیجه دو بر یک شکست خوردند. تنها پیروزی ایران برابر چین را فرشته اقتداری به دست آورد بردی که نشان داد امکان رقابت و نتیجه‌گیری در برابر حریفان آسیایی وجود دارد، هرچند این توانایی برای تغییر نتیجه کلی مسابقه کافی نبود.
در آخرین دیدار تیم ایران مقابل هند نیز نتوانست به نتیجه مطلوب برسد. مصدومیت نرگس سلطانی و ناتوانی او در ادامه مسابقه از گیم دوم شرایط تیم را دشوارتر کرد. آسیب‌دیدگی بازیکنان در رقابت‌های فشرده می‌تواند بر ترکیب، تمرکز و برنامه تاکتیکی تیم اثر بگذارد اما همین اتفاق ضرورت برخورداری از آمادگی جسمانی مناسب، مدیریت فشار مسابقات و پیش‌بینی شرایط جایگزین را نیز برجسته می‌کند.
در مجموع نتایج بخش تیمی هم نشان داد که ایران برای رقابت پایدار با تیم‌های برتر آسیا به سطحی از آمادگی نیاز دارد که صرفاً متکی به توانایی فردی یک یا دو بازیکن نباشد. موفقیت تیمی زمانی شکل می‌گیرد که بازیکنان از نظر فنی و ذهنی در سطحی نزدیک به یکدیگر قرار داشته باشند و مجموعه تیم بتواند در شرایط دشوار کیفیت عملکرد خود را حفظ کند.
توسعه‌ای که باید در نتایج دیده شود
کاهش فاصله اسکواش ایران با قدرت‌های آسیا نیازمند برنامه‌ای بلندمدت و هدفمند است. برنامه‌ای که استعدادیابی و پرورش بازیکنان از سنین پایه، ارتقای دانش فنی مربیان، بهبود امکانات تمرینی، افزایش کیفیت مسابقات داخلی و حضور مستمر و برنامه‌ریزی‌شده در رقابت‌های بین‌المللی را در بر بگیرد. در کنار این موارد عملکرد تیم‌های ملی باید به‌صورت مستمر ارزیابی شود تا میزان تأثیرگذاری برنامه‌های توسعه‌ای در نتایج مسابقات مشخص شود.
کارنامه ۲ پیروزی و ۶ شکست در بازی‌های آسیایی ناگویا ضرورت بازنگری در مسیر توسعه این رشته را برجسته می‌کند. هرچند جبران فاصله با قدرت‌های برتر آسیا به زمان و سرمایه‌گذاری نیاز دارد ولی تداوم نتایج مشابه را نمی‌توان صرفاً با تجربه بالاتر رقبا توجیه کرد. اسکواش ایران زمانی می‌تواند به بهبود جایگاه خود امیدوار باشد که تجربه حضور در رقابت‌های بزرگ را به پیشرفت فنی تبدیل کند.