ندای لرستان - مهر / مدیرکل میراث فرهنگی اصفهان گفت: مرمت بخشهایی از قلعه تاریخی قمیشلو، اثر ثبت ملی شماره ۵۴۳۷، با مشارکت انجمن دوستداران میراث فرهنگی تیرانوکرون آغاز شد.
در پهنه ۸۶ هزار هکتاری پارک ملی قمیشلو، بنایی تاریخی با وسعت تقریبی ۹ هزار مترمربع قرار دارد که ساختار آن تنها به یک عمارت منفرد محدود نمیشود؛ قلعه تاریخی قمیشلو مجموعهای متشکل از حصارها، برجها، حیاطهای خلوت، ساختمانهای اندرونی و بیرونی، اصطبل، انبار، حمام و فضاهای مرتبط با استقرار نگهبانان و خدمه است؛ مجموعهای که سازمان فضایی آن تصویری از شیوه شکلگیری یک قلعه تاریخی با کارکردهای متنوع را پیش روی پژوهشگران، گردشگران و علاقهمندان میراث فرهنگی قرار میدهد.
قلعه قمیشلو که در ۱۲ کیلومتری شمال شرقی شهر تیران قرار گرفته، سال ۱۳۸۰ با شماره ۵۴۳۷ در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسید و اکنون حفاظت از بخشهای مختلف این مجموعه تاریخی وارد مرحله تازهای شده است؛ بهگونهای که عملیات مرمت بخشهایی از قلعه با مشارکت انجمن دوستداران میراث فرهنگی شهرستان تیرانوکرون آغاز شده تا بخشی از کالبد معماری این اثر ارزشمند در برابر فرسایش زمان حفظ شود.
امیر کرمزاده، مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان اصفهان از آغاز مرمت بخشهایی از قلعه تاریخی قمیشلو با مشارکت انجمن دوستداران میراث فرهنگی شهرستان تیرانوکرون خبر داد و گفت: حفاظت از بناهای تاریخی نیازمند استمرار اقدامات مرمتی، توجه به اصالت معماری بناها و همراهی تشکلهای مردمی است.
وی با اشاره به جایگاه تاریخی قلعه قمیشلو اظهار کرد: این بنای تاریخی در سال ۱۳۸۰ با شماره ۵۴۳۷ در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسیده است؛ ثبت ملی این اثر بیانگر اهمیت تاریخی، معماری و فرهنگی آن است و ضرورت برنامهریزی برای حفاظت مستمر از اجزای بنا را دوچندان میکند.
مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان اصفهان افزود: قلعه تاریخی قمیشلو در فاصله ۱۲ کیلومتری شمال شرقی شهر تیران، در محدوده پارک ملی قمیشلو قرار دارد؛ موقعیت این بنا در یکی از پهنههای طبیعی ارزشمند استان اصفهان، به آن جایگاهی ویژه در پیوند میان میراث تاریخی، معماری بومی و ظرفیتهای طبیعی منطقه بخشیده است.
کرمزاده با بیان اینکه قلعه قمیشلو در زمینی به مساحت تقریبی ۹ هزار مترمربع احداث شده است، ادامه داد: این بنا در مرکز پهنه گسترده پارک ملی قمیشلو قرار گرفته که حدود ۸۶ هزار هکتار وسعت دارد. قرار گرفتن یک مجموعه تاریخی با این ابعاد در چنین پهنه طبیعی گستردهای، اهمیت آن را از منظر حفاظت توأمان از میراث معماری و محیط پیرامونی برجسته میکند.
وی درباره ساختار معماری قلعه تاریخی قمیشلو اظهار کرد: این مجموعه در زمینی به مساحت حدود ۹ هزار مترمربع، با چندین حصار و برج محصور شده است؛ ساختار قلعه نشان میدهد که این بنا صرفاً یک ساختمان منفرد نبوده، بلکه مجموعهای متشکل از فضاهای گوناگون با کارکردهای متفاوت بوده است.
مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان اصفهان گفت: قلعه تاریخی قمیشلو دارای حیاط خلوتها، اصطبلها، انبار، محل استقرار نگهبانان و خدمه، حمام و فضاهای متعدد دیگری است که از جمله آنها میتوان به دو حیاط خلوت، ساختمان اندرونی و ساختمان بیرونی اشاره کرد.
کرمزاده تأکید کرد: تنوع فضاهای موجود در قلعه قمیشلو، ارزش معماری این مجموعه را افزایش داده است؛ چراکه بخشهای مختلف بنا در کنار یکدیگر تصویری از سازمان فضایی یک مجموعه تاریخی با کارکردهای متنوع ارائه میکنند. از این منظر، مرمت چنین مجموعهای نیازمند توجه همزمان به کلیت بنا و ویژگیهای هر یک از فضاهای آن است.
وی با اشاره به آغاز عملیات مرمت بخشهایی از قلعه تاریخی قمیشلو بیان کرد: این اقدامات با مشارکت انجمن دوستداران میراث فرهنگی شهرستان تیرانوکرون در حال انجام است. حضور انجمنهای مردمی در فرآیند حفاظت از آثار تاریخی میتواند نقش مهمی در افزایش حساسیت اجتماعی نسبت به میراث فرهنگی و تقویت جریان حفاظت از بناهای تاریخی داشته باشد.
مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان اصفهان افزود: میراث فرهنگی متعلق به یک نهاد یا دستگاه خاص نیست، بلکه بخشی از حافظه تاریخی جامعه محسوب میشود؛ از این رو مشارکت جامعه محلی، تشکلهای مردمنهاد و دوستداران میراث فرهنگی در حفاظت از آثار تاریخی اهمیت فراوانی دارد.
کرمزاده با اشاره به ویژگیهای قلعه قمیشلو اظهار کرد: حفاظت از این اثر تنها به نگهداری از دیوارها، برجها یا بخشهای کالبدی آن محدود نمیشود، بلکه باید ساختار کلی مجموعه، ارتباط میان فضاهای مختلف و ویژگیهای معماری آن نیز مورد توجه قرار گیرد. هر اقدام مرمتی باید در راستای حفظ هویت تاریخی بنا و جلوگیری از آسیب به اصالت آن انجام شود.
وی ادامه داد: قلعه قمیشلو به دلیل برخورداری از حصارها، برجها، فضاهای خدماتی، اصطبلها، انبار، حمام، حیاطهای خلوت و بخشهای اندرونی و بیرونی، از مجموعههای تاریخی قابل توجه منطقه به شمار میرود و استمرار حفاظت از آن میتواند به حفظ بخشی از هویت تاریخی شهرستان تیرانوکرون کمک کند.
مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان اصفهان همچنین بر اهمیت توجه به ظرفیتهای میراثی شهرستان تیرانوکرون تأکید کرد و گفت: آثار تاریخی هر منطقه بخشی از ظرفیت فرهنگی آن محسوب میشوند و حفاظت از این آثار علاوه بر صیانت از هویت تاریخی، میتواند زمینه توجه بیشتر به ظرفیتهای فرهنگی و گردشگری منطقه را فراهم کند.
کرمزاده افزود: قلعه تاریخی قمیشلو به واسطه قرار گرفتن در محدوده پارک ملی قمیشلو از موقعیتی متفاوت برخوردار است و همجواری میراث معماری با یک پهنه طبیعی گسترده، ظرفیت قابل توجهی برای معرفی پیوند میان میراث فرهنگی و طبیعی ایجاد کرده است.
وی اظهار کرد: آغاز مرمت بخشهایی از این قلعه را باید در چارچوب ضرورت حفاظت مستمر از بناهای تاریخی ارزیابی کرد. بناهای تاریخی در صورت بیتوجهی به مراقبت و مرمت بهموقع، به تدریج بخشی از ویژگیهای کالبدی خود را از دست میدهند؛ از این رو استمرار اقدامات حفاظتی و مرمتی اهمیت اساسی دارد.
مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان اصفهان با قدردانی از مشارکت انجمن دوستداران میراث فرهنگی شهرستان تیرانوکرون گفت: همراهی تشکلهای تخصصی و مردمی با متولیان میراث فرهنگی میتواند به شکلگیری یک جریان پایدار برای حفاظت از آثار تاریخی کمک کند. در این مسیر، مشارکت اجتماعی یکی از عوامل مهم در تداوم حفاظت از میراث فرهنگی است.