ندای لرستان - الیگودرز-شهرستان الیگودرز با وسعت نزدیک به شش هزار کیلومتر مربع که چهار استان را به هم پیوند میدهد،هنوز در انتظار تکمیل زیرساختهایی است که میتوانند چهره اقتصاد و زندگی مردم را دگرگون کند.
خبرگزاری مهر- گروه استانها: در الیگودرز، توسعه تنها یک واژه در اسناد عمرانی نیست؛ مسیری است که باید از پیچوخم کوهستان، روستاهای دورافتاده، زمینهای تشنه و جادههای نیمهتمام عبور کند.
شهرستانی با وسعتی نزدیک به شش هزار کیلومتر مربع که چهار استان را به هم پیوند میدهد، هنوز در انتظار تکمیل زیرساختهایی است که میتوانند چهره اقتصاد و زندگی مردم را دگرگون کنند.
از سدهایی که قرار است آب را به زمینهای کشاورزی برسانند تا جادهای که شرق و غرب کشور را به هم متصل میکند و نیروگاههایی که نوید پایان ناترازی برق را میدهند، الیگودرز امروز در میانه دو تصویر قرار گرفته است؛ تصویر ظرفیتهای بزرگ و واقعیت کمبودهای دیرپا.
توسعهای که باید از کوهستان عبور کند
الیگودرز از آن شهرستانهایی است که هرگاه نامش به میان میآید، وسعت جغرافیایی، منابع طبیعی و ظرفیتهای کشاورزی و معدنی آن بیش از هر چیز به چشم میآید. اما همین گستردگی جغرافیایی، سالهاست ارائه خدمات و اجرای پروژههای زیرساختی را با دشواری همراه کرده است.
این شهرستان با هممرزی با چهار استان کشور، یکی از مهمترین نقاط ارتباطی شرق لرستان محسوب میشود؛ موقعیتی که اگر با توسعه زیرساختهای حملونقل، آب و انرژی همراه شود، میتواند الیگودرز را به یکی از کانونهای مهم توسعه غرب کشور تبدیل کند.
در سالهای اخیر، مجموعهای از پروژههای عمرانی در این شهرستان تعریف یا فعال شدهاند؛ از سدسازی و راهسازی گرفته تا احداث نیروگاههای خورشیدی و توسعه زیرساختهای برق. با این حال، بررسی وضعیت این طرحها نشان میدهد فاصله میان ظرفیتهای موجود و امکانات فعلی همچنان قابل توجه است.
سدهایی که میتوانند کشاورزی الیگودرز را متحول کنند
یکی از مهمترین مطالبات مردم الیگودرز طی سالهای گذشته، تکمیل پروژههای سدسازی بوده است؛ پروژههایی که قرار است علاوه بر مدیریت منابع آب، کشاورزی منطقه را نیز متحول کنند.
نماینده مردم الیگودرز در مجلس شورای اسلامی در گفتوگو با مهر معتقد است توسعه بخش کشاورزی این شهرستان بدون تکمیل این سدها ممکن نیست.
حمیدرضا گودرزی با اشاره به اهمیت این طرحها، توضیح میدهد که با بهرهبرداری از پروژههای سدسازی، حدود ۷۰۰ هکتار از اراضی کشاورزی شهرستان از دیم به آبی تبدیل خواهند شد؛ اتفاقی که به گفته او میتواند میزان تولید محصولات کشاورزی را به شکل محسوسی افزایش دهد و درآمد بهرهبرداران را ارتقا بخشد.
او تأکید میکند که این مطالبه سالهاست از سوی کشاورزان مطرح میشود و تکمیل سدها میتواند بخشی از دغدغههای بخش کشاورزی شهرستان را برطرف کند.
سد «دهجانی»؛ پروژهای در آستانه آغاز
در میان پروژههای آبی الیگودرز، سد «دهجانی» جایگاه ویژهای دارد؛ طرحی که به گفته نماینده مردم الیگودرز، اکنون مراحل نهایی دریافت مجوزهای قانونی را پشت سر میگذارد.
گودرزی با اشاره به روند اداری این پروژه میگوید پیگیریها برای اخذ ماده ۲۳ تقریباً به پایان رسیده و اعتبار اولیه آن نیز در بودجه سال جاری پیشبینی شده است.
به گفته او، پس از نهایی شدن این فرآیند، عملیات اجرایی سد با برگزاری مراسم کلنگزنی وارد مرحله جدیدی خواهد شد.
این نماینده مجلس معتقد است آغاز عملیات اجرایی سد دهجانی میتواند نقطه شروع فصل تازهای در توسعه منابع آب شهرستان باشد؛ فصلی که نتیجه آن در سالهای آینده در بخش کشاورزی و معیشت روستاییان نمایان خواهد شد.
آب؛ حلقه گمشده توسعه شرق لرستان
اگرچه الیگودرز از نظر منابع طبیعی و بارش در مقایسه با بسیاری از مناطق کشور شرایط مناسبی دارد، اما نبود زیرساختهای لازم برای مهار و مدیریت آب، موجب شده بخش قابل توجهی از این ظرفیت بلااستفاده بماند.
کارشناسان معتقدند توسعه سدها، شبکههای انتقال آب و سامانههای نوین آبیاری میتواند علاوه بر افزایش بهرهوری کشاورزی، زمینه تثبیت جمعیت روستایی و رونق اقتصاد محلی را نیز فراهم کند.
به همین دلیل، پروژههای آبی در الیگودرز صرفاً طرحهای عمرانی نیستند، بلکه بخشی از برنامه توسعه اقتصادی شهرستان محسوب میشوند؛ برنامهای که موفقیت آن به تأمین اعتبار، تسریع در اجرا و تکمیل زیرساختهای پاییندستی وابسته است.
جادهای فراتر از یک مسیر؛ الیگودرز در انتظار تکمیل حلقه اتصال شرق و غرب
اگر آب، زیربنای توسعه کشاورزی الیگودرز باشد، راه را باید ستون فقرات اقتصاد این شهرستان دانست. وسعت زیاد، پراکندگی روستاها و قرار گرفتن در یکی از محورهای ارتباطی کشور باعث شده توسعه شبکه راهها، تنها یک مطالبه عمرانی نباشد؛ بلکه به یکی از اصلیترین نیازهای مردم و فعالان اقتصادی منطقه تبدیل شود.
در سالهای اخیر، پروژههای متعددی در حوزه راهسازی در الیگودرز آغاز شده، اما در میان آنها، محور الیگودرز–اصفهان بیش از همه مورد توجه قرار گرفته است؛ جادهای که تکمیل آن میتواند نقشی فراتر از یک مسیر استانی ایفا کند.
محوری با اهمیت ملی
نماینده مردم الیگودرز در مجلس شورای اسلامی معتقد است اهمیت این پروژه تنها به تسهیل تردد مردم شهرستان محدود نمیشود، بلکه این مسیر بخشی از کریدور ارتباطی شرق و غرب کشور به شمار میرود.
حمیدرضا گودرزی با اشاره به آخرین وضعیت اجرای پروژه، میگوید بخش قابل توجهی از عملیات اجرایی به پایان رسیده و طبق برنامهریزی انجامشده، طی هفتههای آینده بخشی از مسیر با حضور وزیر راه و شهرسازی به بهرهبرداری خواهد رسید.
به گفته او، بهرهبرداری از این قطعه میتواند بخشی از مشکلات تردد را کاهش دهد، اما برای تکمیل کامل محور هنوز اقدامات مهمی باقی مانده است.
شش کیلومتر؛ فاصلهای که اهمیت آن از طولش بیشتر است
اگرچه عمده مسیر آماده بهرهبرداری شده، اما هنوز شش کیلومتر از این محور تکمیل نشده است؛ بخشی که به گفته نماینده الیگودرز، مناقصه آن نیز بهزودی برگزار خواهد شد.
گودرزی توضیح میدهد که هدف، تکمیل هرچه سریعتر این بخش باقیمانده است تا کل محور بدون وقفه زیر بار ترافیک برود.
او معتقد است با تکمیل این مسیر، علاوه بر تسهیل رفتوآمد مردم، ظرفیت حملونقل کالا نیز افزایش خواهد یافت و ارتباط استانهای مرکزی با غرب کشور روانتر میشود.
به اعتقاد او، چنین پروژهای تنها برای الیگودرز منفعت ندارد، بلکه بخشی از شبکه ارتباطی ملی را تقویت خواهد کرد.
روستاهایی که هنوز چشمانتظار جادهاند
اما در کنار پروژههای بزرگ ملی، واقعیتی دیگر نیز در الیگودرز وجود دارد؛ واقعیتی که زندگی روزمره بسیاری از روستاییان را تحت تأثیر قرار داده است.
با وجود اجرای پروژههای مختلف راهسازی، هنوز دهها روستا از داشتن راه دسترسی مناسب محروم هستند.
نماینده مردم الیگودرز با اشاره به این موضوع میگوید در حال حاضر حدود ۶۰ روستای شهرستان همچنان فاقد راه ارتباطی مناسب هستند؛ موضوعی که به گفته او با ظرفیتها و جایگاه این شهرستان همخوانی ندارد.
او تأکید میکند که دسترسی مناسب به روستاها تنها یک مطالبه عمرانی نیست، بلکه مستقیماً بر کیفیت زندگی مردم، دسترسی به خدمات درمانی، آموزشی، کشاورزی و حتی جلوگیری از مهاجرت روستاییان تأثیر میگذارد.
« زز و ماهرو» و «ذلقی»؛ اولویتهای راهسازی شهرستان
گودرزی با اشاره به شرایط خاص برخی مناطق شهرستان، از بخشهای زز و ماهرو و ذلقی به عنوان مناطقی نام میبرد که بیش از سایر نقاط با مشکلات راه ارتباطی مواجه هستند.
او میگوید به همین دلیل از مدیریت ارشد استان خواسته شده است بازدیدهای میدانی از این مناطق انجام شود تا وضعیت موجود از نزدیک بررسی و برای رفع مشکلات آنها تصمیمگیری شود.
به باور وی، توسعه متوازن زمانی محقق خواهد شد که روستاهای دورافتاده نیز به اندازه مناطق مرکزی از زیرساختهای ارتباطی بهرهمند شوند.
راه؛ پیشنیاز توسعه همه بخشها
کارشناسان توسعه معتقدند هیچ پروژهای، از کشاورزی و صنعت گرفته تا گردشگری و معدن، بدون شبکه حملونقل مناسب به نتیجه مطلوب نخواهد رسید.
در شهرستانی مانند الیگودرز که ظرفیتهای معدنی، کشاورزی و گردشگری فراوانی دارد، کیفیت راهها مستقیماً بر هزینه تولید، سرعت حمل کالا، جذب سرمایهگذار و حتی کیفیت خدمات عمومی اثر میگذارد.
از این منظر، تکمیل محور الیگودرز–اصفهان و توسعه راههای روستایی، دو روی یک سکه هستند؛ یکی ارتباط شهرستان را با شبکه ملی تقویت میکند و دیگری توسعه را به دورترین نقاط شهرستان میرساند.
توسعهای که باید به همه نقاط شهرستان برسد
نگاهی به وضعیت راههای الیگودرز نشان میدهد این شهرستان همزمان دو تصویر متفاوت را تجربه میکند؛ از یک سو اجرای پروژهای ملی که میتواند جایگاه ارتباطی منطقه را ارتقا دهد و از سوی دیگر، روستاهایی که هنوز برای دسترسی به خدمات اولیه با دشواری روبهرو هستند.
همین تضاد، اهمیت برنامهریزی متوازن را بیش از گذشته آشکار میکند؛ برنامهای که در آن پروژههای بزرگ ملی در کنار رفع نیازهای روزمره مردم مناطق کمتر برخوردار پیش بروند.
چرا که توسعه، زمانی معنا پیدا میکند که آثار آن نه فقط در بزرگراهها، بلکه در جادههای روستایی و زندگی روزمره مردم نیز دیده شود
انرژی، صنعت و افق تازه توسعه؛ الیگودرز به دنبال جبران عقبماندگیها
اگر پروژههای آبی قرار است کشاورزی الیگودرز را متحول کنند و راههای ارتباطی زمینه رونق تجارت و حملونقل را فراهم آورند، توسعه زیرساختهای انرژی میتواند ضلع سوم مثلث توسعه این شهرستان باشد؛ حوزهای که طی سالهای اخیر به دلیل ناترازی برق در کشور، بیش از گذشته مورد توجه قرار گرفته است.
مسئولان شهرستان معتقدند الیگودرز با برخورداری از اراضی مناسب و ظرفیت سرمایهگذاری، میتواند در سالهای آینده به یکی از قطبهای تولید برق، بهویژه انرژی خورشیدی، در شرق لرستان تبدیل شود.
در کنار این موضوع، تقویت زیرساخت برق معادن نیز به عنوان یکی از پیشنیازهای توسعه صنعتی شهرستان در دستور کار قرار گرفته است؛ اقدامی که میتواند ظرفیتهای معدنی الیگودرز را بیش از گذشته فعال کند.
آغاز مسیر با نخستین نیروگاه خورشیدی
فرماندار الیگودرز از آغاز فصل تازهای در حوزه انرژی شهرستان خبر میدهد؛ فصلی که با کلنگزنی نخستین نیروگاه خورشیدی آغاز شده است.
ایمان اداوی در گفتوگو با مهر با اشاره به این پروژه توضیح میدهد که عملیات اجرایی فاز نخست نیروگاه خورشیدی سه مگاواتی بهتازگی آغاز شده و این طرح، نخستین گام برای توسعه انرژیهای تجدیدپذیر در شهرستان به شمار میرود.
به گفته او، برنامه توسعه این بخش به همین پروژه محدود نمیشود و برای ادامه مسیر نیز طرحهای جدیدی پیشبینی شده است.
برنامهریزی برای ۱۶ مگاوات برق جدید
فرماندار الیگودرز با تشریح برنامههای پیشرو میگوید پس از اجرای فاز نخست، احداث یک نیروگاه شش مگاواتی در قالب فاز دوم نیز در دستور کار قرار گرفته است.
او همچنین از برنامهریزی برای ساخت یک نیروگاه هفت مگاواتی دیگر توسط بخش خصوصی خبر میدهد و تأکید میکند که زمین مورد نیاز این پروژهها تأمین شده و مقدمات اجرای آنها فراهم است.
اداوی معتقد است با بهرهبرداری از این سه نیروگاه، ظرفیت تولید برق شهرستان به شکل قابل توجهی افزایش خواهد یافت و الیگودرز در سالهای آینده با مشکل جدی در تأمین انرژی مواجه نخواهد بود.
به گفته او، توسعه نیروگاههای خورشیدی علاوه بر تأمین برق پایدار، میتواند زمینه حضور سرمایهگذاران جدید و ایجاد فرصتهای شغلی در حوزه انرژیهای نو را نیز فراهم کند.
پایان ناترازی برق؛ هدفی که دنبال میشود
موضوع ناترازی برق در سالهای اخیر یکی از دغدغههای مهم کشور بوده است؛ مسئلهای که آثار آن در بخشهای مختلف اقتصادی و صنعتی نیز دیده میشود.
فرماندار الیگودرز بر این باور است که اجرای پروژههای جدید تولید برق میتواند این نگرانی را در شهرستان تا حد زیادی برطرف کند.
او توضیح میدهد که اگر برنامههای پیشبینیشده مطابق زمانبندی اجرا شوند، در سالهای آینده الیگودرز از نظر تأمین برق شرایط باثباتتری خواهد داشت و این موضوع بستر مناسبی برای توسعه بخشهای تولیدی، خدماتی و صنعتی فراهم میکند.
معادن؛ ظرفیتی که به برق وابسته است
الیگودرز علاوه بر کشاورزی، از ظرفیتهای معدنی قابل توجهی نیز برخوردار است؛ ظرفیتی که به اعتقاد مسئولان، توسعه آن بدون تقویت زیرساختهای انرژی امکانپذیر نیست.
در همین راستا، یکی از پروژههای مهم شهرستان، نوسازی شبکه برق معادن است.
فرماندار الیگودرز با اشاره به این طرح میگوید عملیات نوسازی شبکه برق معادن در مسیری به طول ۱۶ کیلومتر آغاز شده است.
به گفته او، اجرای این پروژه با همکاری شرکت ایمیدرو و در پی حمایت و پیگیری مدیریت ارشد استان و نماینده مردم الیگودرز در مجلس در دستور کار قرار گرفته است.
اداوی معتقد است تکمیل این شبکه، زمینه فعالیت بهتر واحدهای معدنی و افزایش ظرفیت تولید در این بخش را فراهم خواهد کرد.
صنعت؛ حلقه مکمل توسعه شهرستان
کارشناسان توسعه معتقدند الیگودرز برای دستیابی به رشد پایدار، نباید تنها به کشاورزی متکی باشد.
وجود معادن، ظرفیتهای طبیعی و موقعیت جغرافیایی مناسب، این شهرستان را به منطقهای مستعد برای توسعه صنعتی تبدیل کرده است؛ اما تحقق این هدف نیازمند تکمیل زیرساختهایی مانند برق، راه و آب است.
به همین دلیل، پروژههایی نظیر نوسازی شبکه برق معادن یا احداث نیروگاههای جدید، تنها طرحهای عمرانی نیستند؛ بلکه بخشی از برنامهای گستردهتر برای فعالسازی ظرفیتهای اقتصادی شهرستان محسوب میشوند.
شهرستانی پهناور با مطالباتی گسترده
فرماندار الیگودرز در کنار تشریح پروژههای عمرانی، به ویژگی خاص این شهرستان نیز اشاره میکند.
او یادآور میشود که الیگودرز با وسعتی حدود شش هزار کیلومتر مربع و هممرزی با چهار استان کشور، گستره وسیعی از خدماترسانی را در بر میگیرد؛ موضوعی که طبیعی است اجرای پروژهها و پاسخگویی به نیازهای مختلف را پیچیدهتر کند.
به گفته اداوی، با وجود ظرفیتهای فراوان، شهرستان همچنان در بخشهای مختلف با کمبودهایی روبهروست و مدیریت شهرستان تلاش میکند با اجرای پروژههای زیرساختی، بخشی از این فاصله را جبران کند.
او تأکید میکند هدف اصلی، ارتقای کیفیت خدمات و فراهم کردن شرایطی است که مردم در نقاط مختلف شهرستان، آثار توسعه را به شکل ملموس احساس کنند.
الیگودرز؛ توسعهای که باید همزمان در چند جبهه پیش برود
نگاهی به پروژههای در دست اجرای الیگودرز نشان میدهد این شهرستان در مقطعی تعیینکننده از مسیر توسعه قرار گرفته است. از یک سو، طرحهای آبی برای افزایش بهرهوری کشاورزی در حال پیگیری است؛ از سوی دیگر، پروژههای راهسازی به دنبال کاهش انزوای جغرافیایی و تقویت ارتباطات منطقهای هستند و همزمان، سرمایهگذاری در حوزه انرژی و برق نیز افق تازهای پیش روی بخش صنعت و معدن گشوده است.
اما تجربه سالهای گذشته نشان داده است که موفقیت هر یک از این پروژهها، به تنهایی نمیتواند چهره الیگودرز را متحول کند. توسعه زمانی به نتیجه خواهد رسید که این طرحها در کنار یکدیگر و با سرعتی متناسب پیش بروند.
چالش اصلی؛ تبدیل پروژه به نتیجه
یکی از مهمترین نکاتی که از مجموعه اظهارات مسئولان برمیآید، این است که بخش قابل توجهی از پروژههای الیگودرز وارد مرحله اجرا یا برنامهریزی شدهاند.
با این حال، مردم بیش از آنکه منتظر اعلام آغاز پروژهها باشند، چشمانتظار مشاهده نتایج عملی آنها هستند.
سدها زمانی معنا پیدا میکنند که آب به مزارع برسد؛ جادهها زمانی اثرگذار خواهند بود که سفرها را کوتاهتر و ایمنتر کنند و نیروگاهها زمانی موفق خواهند بود که برق پایدار و فرصتهای شغلی جدید ایجاد شود.
به همین دلیل، مهمترین مطالبه امروز الیگودرز را شاید بتوان در یک جمله خلاصه کرد؛ تکمیل پروژهها، نه صرفاً آغاز آنها.
الیگودرز، شهرستانی است که توسعه را باید در میان کوههای زاگرس، دشتهای کشاورزی، معادن خاموش و جادههای در حال ساخت جستوجو کرد. هر پروژهای که امروز در این شهرستان آغاز شده، قطعهای از پازلی است که تصویر نهایی آن میتواند آیندهای متفاوت برای شرق لرستان رقم بزند.
سدهایی که قرار است زمینهای تشنه را سیراب کنند، جادهای که شرق و غرب کشور را به هم پیوند میدهد و نیروگاههایی که نوید پایداری انرژی را میدهند، همگی از آیندهای سخن میگویند که دستیافتنی است؛ البته به شرط آنکه وعدهها از مرحله برنامهریزی عبور کنند و به بهرهبرداری برسند.
الیگودرز بیش از آنکه با کمبود ظرفیت روبهرو باشد، با کمبود زیرساخت دستوپنجه نرم میکند. اگر این فاصله کاهش یابد، این شهرستان میتواند از منطقهای با پروژههای متعدد، به الگویی از توسعه متوازن در شرق لرستان تبدیل شود؛ توسعهای که نه در آمار و گزارشها، بلکه در زندگی روزمره مردم، مزارع، روستاها و جادههای آن دیده شود.