ندای لرستان - ورزش 3 /سفرهای طولانی و فشاری که به بدن بازیکنان وارد میشود به معضلی جدی در جام جهانی تبدیل شده است.
۹ ساعت سفر برای مسیری که باید کمی بیش از سه ساعت طول میکشید. شکایت اکوادور، صدایِ مشکلی شده است که بسیاری از تیمهای ملی تاکنون بیسروصدا با آن درگیر بودهاند. در جام جهانی که به طور مشترک بین آمریکا، مکزیک و کانادا برگزار میشود، این مسابقات، تیمها را مجبور به کنار آمدن با انتظارهای طولانی، پروازهای طولانی مدت و از دست دادن زمان ریکاوری میکند.
تیمی که هدایتش بر عهده بکاسسه است و در سفر خود به مکزیکوسیتی با تأخیر قابل توجهی مواجه شد، پیش از این مسابقه خشم خود را ابراز کرد. آنها با شکایت گفتند: «ما سه ساعت بیشتر از زمان برنامهریزی شده تأخیر داشتیم، دلیلش را نمیدانیم. پروازی که باید ۳.۵ ساعت میبود، به علاوه یک ساعت و ۲۰ دقیقه مسیر تا هتل، در نهایت به یک سفر ۹ ساعته تبدیل شد.»
فدراسیون فوتبال اکوادور با ثبت شکایتی رسمی، این رخداد را «بسیار دور از اصول بازی جوانمردانه، برابری و وحدتی دانست که یک جام جهانی باید نماد آن باشد». تیم ملی اکوادور پیش از این مسابقه در مرحله یک شانزدهم این رقابتها که در نهایت با شکست ۰-۲ آنها به پایان رسید، این وقایع را «ضد ورزشی» توصیف کرد.
دشمن نامرئی جام جهانی
پرسش فراتر از این اعتراض، آشکار است: آیا سفر میتواند بر یک مسابقه تأثیر بگذارد؟ برای خولیو کابایرو، فیزیوتراپیست و دارای مدرک دکترا در زیست پزشکی و علوم سلامت، پاسخ کاملاً واضح است. او برای نشریه مارکا توضیح میدهد: «گاهی اوقات، یک مسابقه تنها در زمین بازی انجام نمیشود، بلکه در طول سفر بین یک مسابقه تا مسابقه بعدی نیز تعیین تکلیف میشود.»
تفاوت نسبت به قطر بسیار عظیم است. اکنون نقشه کاملاً متفاوت است. مسافتها نیاز به پرواز را ایجاد میکنند، روتینها را مختل میسازند و لجستیک را به بخش جداییناپذیر آمادگی تبدیل میکنند. کابایرو که سابقهاش شامل هفت سال فعالیت تخصصی در کلینیک سمتروی مادرید همراه با تجربه بالینی بینالمللی در میامی است، توضیح میدهد: «ما از جام جهانیِ قطر میآییم که تیمها عملاً در یک مکان زندگی میکردند. سفرها حداقل بود و ریکاوری بسیار کنترل شدهتر انجام میشد. در قطر، فاصله بین ورزشگاهها با دقیقه اندازهگیری میشد و سفرها با اتوبوس بود اما در این جام جهانی، ما از ساعتها زمان پرواز بین مسابقات حساس صحبت میکنیم.»
بهای زنده ماندن و پدیدهای دستکم گرفته شده
این نکته کلیدی است. سفر دیگر یک تشریفات نیست. در مرحله حذفی که هر مسابقه میتواند آخرین مسابقه باشد، هر ساعت اهمیت دارد. خواب نامناسب، شامهای دیرهنگام، رسیدن به هتل با فرصت کمتر یا سپری کردن زمان زیاد در حالت نشسته که بدن به تازگی رقابت در حد توان خود را به پایان رسانده و تنها چند روز برای ریکاوری فرصت دارد، جزئیات ناچیزی نیستند.
کابایرو خاطرنشان میکند: «خستگی ناشی از سفر میتواند پس از چندین ساعت نشستن در هواپیما ظاهر شود که منجر به خواب نامناسب، اختلال در روتینها یا انباشت استرس جسمی و روانی در طول سفر میشود. این پدیده هنوز در ورزش حرفهای دستکم گرفته میشود و حتی زمانی که اختلاف ساعت قابل توجهی وجود ندارد، میتواند بر عملکرد تأثیر بگذارد.»
مسئله فقط جت لگ نیست. نیازی نیست نیمی از کره زمین را طی کنید یا مناطق زمانی را به طور ریشهای تغییر دهید تا بدنتان آن را حس کند. مشکل همچنین در ساعات عدم فعالیت، گرفتگی عضلات و ریکاوری کمتر از حد ایدهآل نهفته است. سفر برای چندین هفته به معنای صرف ساعات طولانی در حالت نشسته است. این امر تحرک پاها را کاهش میدهد، بازگشت وریدی (جریان خون) را بدتر میکند و به گرفتگی عضلات کمک میکند. ترجمه آن در فوتبال این است: بدن ممکن است برای تحمل استارتهای انفجاری، تغییر سرعت، توقفهای ناگهانی، پرشها یا استارتهای سریع (دقیقاً همان چیزی که سرنوشت مسابقات حذفی را تعیین میکند) آمادگی کمتری داشته باشد
پروازهای جام جهانی چگونه آمادهسازی میشوند
کابایرو اشاره میکند: «سفر میتواند با کاهش ظرفیت عصبی عضلانی و ریکاوری عضلانی پیش از رقابت، به عنوان یک عامل خطر برای آسیبدیدگی عمل کند.» چنین روندی به این معنا نیست که پرواز یک فوتبالیست را از کار میاندازد، بلکه به این معنی است که میتواند او را در وضعیت نامناسبتری برای تحمل فشارهای یک مسابقه با شدت بالا قرار دهد. این یکی از نکات کلیدی این تحلیل است: «سفر مستقیماً باعث آسیبدیدگی نمیشود، اما ظرفیت بافت برای تحمل فشار را کاهش میدهد.»
نگرانکنندهترین آسیبها در این زمینه، آسیبهای عضلانی غیربرخوردی هستند. این آسیبها به ویژه در عضلات همسترینگ (با درگیری بیشتر عضله دوسر رانی) و در مجموعه سه سر ساق پا (شامل عضلات دوقلو و نعلی) شایع هستند. مشکلاتی نیز میتواند در عضلات چهارسر ران و نزدیک کننده بروز کند. این نواحی برای فوتبالیستهایی که تحت فشار بالا و ریکاوری ناقص قرار دارند، به ویژه آسیبپذیر هستند.
به همین دلیل است که تیمهای پزشکی قبل، حین و بعد از پروازها تلاش میکنند تا تأثیر این ساعات از دست رفته را کاهش دهند که به هیچ وجه بیضرر نیستند. کابایرو به مارکا توضیح میدهد: «راهکارهای پیشگیرانهای که من با ورزشکاران استفاده میکنم، بر کاهش تأثیر نشستن طولانی مدت و حفظ عملکرد زنجیره خلفی (عضلات پشت بدن) متمرکز است.»
پیش از سفر، هدف فعالسازی عضلات بدون ایجاد خستگی است. این شامل کار روی عضلات سرینی میانی، همسترینگ، عضلات پا و بهبود تحرک لگن و مچ پا میشود. هدف، اعمال فشار بیش از حد به بازیکن نیست، بلکه هوشیار نگه داشتن سیستم عصبی-عضلانی است. در طول پرواز، اولویت اجتناب از بیتحرکی است: تغییر وضعیت بدن، انقباضات ملایم ساق پا، آبرسانی کافی و در برخی موارد، استفاده از لباسهای فشاری برای کاهش تورم و احساس سنگینی در پاها.
به همین دلیل است که شکایت اکوادور فراتر از یک اعتراض موردی است. این موضوع پنجرهای را رو به یکی از مشکلات اصلی این جام جهانی گشوده است. کابایرو جمعبندی میکند: «امروز، سفر دیگر به عنوان یک جابجایی ساده دیده نمیشود، بلکه بخشی از رقابت و آمادگی برای مسابقه است.»