ندای لرستان - آخرین خبر / زوال عقل بزرگترین قاتل بریتانیا است و سالانه جان بیش از ۷۶۰۰۰ بریتانیایی را میگیرد - اما یک دانشمند برجسته میگوید راههایی برای کاهش احتمال ابتلا به این بیماری وجود دارد.
به نقل از دیلی میل ، دکتر هری پریچارد، پژوهشگر انجمن آلزایمر مستقر در دانشگاه منچستر، حرفه خود را وقف بررسی ارتباط بین سلامت قلب و عروق و این بیماری تحلیل برنده حافظه کرده است.
او معتقد است که پنج تغییر در سبک زندگی وجود دارد که همه میتوانند برای محافظت از خود در برابر زوال عقل، که اصطلاحی کلی برای مجموعهای از بیماریهای لاعلاج مغز است، اتخاذ کنند.
بازار ![]()
از این میان، بیماری آلزایمر که با تجمع غیرطبیعی پروتئینهای آمیلوئید و تاو در مغز مرتبط است، شایعترین بیماری است.
این بیماری بیش از نیمی - حدود ۶۰ درصد - موارد را تشکیل میدهد و طبق آمار منتشر شده توسط انجمن آلزایمر در سال ۲۰۲۴، تصور میشود بیش از یک میلیون نفر به این بیماری مبتلا باشند.
نگرانکننده است که تخمین زده میشود یک سوم از کسانی که در حال حاضر با زوال عقل دست و پنجه نرم میکنند، بیماریشان تشخیص داده نشده است.
همچنین افزایش چشمگیری در تشخیص این بیماری در افراد جوانتر - افراد ۶۰ سال و کمتر - مشاهده شده است، اما مشکلات آنها اغلب به عنوان علائم بحران میانسالی
نادیده گرفته میشود و تغییرات رفتاری اغلب نادیده گرفته میشود.
متأسفانه، پیشبینی میشود که از هر سه نفری که امروزه متولد میشوند، یک نفر در طول زندگی خود به زوال عقل مبتلا شود، اما دکتر پریچارد میگوید گامهای سادهای وجود دارد که میتوانیم برای محافظت از خود برداریم - و همه اینها با سلامت عروق ما شروع میشود.
رگهای خونی شبکهای از لولههای بدن - شریانها، وریدها و مویرگهای کوچک - هستند که به عنوان یک سیستم حمل و نقل عمل میکنند و خون، اکسیژن و مواد مغذی را به سلولها منتقل میکنند و مواد زائد از جمله دی اکسید کربن را از آنها دور میکنند.
تحقیقات قبلی نشان داده است که آسیب به رگهای خونی مغز میتواند منجر به کاهش اکسیژنرسانی به این اندام حیاتی شود و میتواند باعث آسیب «خاموش» شود.
این بیماری یکی از علل اصلی زوال عقل عروقی است که دومین نوع شایع این بیماری محسوب میشود.
اما خوشبختانه، دکتر پریچارد میگوید روشهای مختلفی وجود دارد که میتوانید از طریق آنها از سلامت رگهای خونی خود مراقبت کنید و به کاهش خطر ابتلا به زوال عقل کمک کنید.
و بسیاری از آنها مواردی هستند که میتوانند به بهبود سلامت کلی شما کمک کنند.
فشار خون را تحت کنترل داشته باشید
تخمین زده میشود که از هر سه بزرگسال در بریتانیا، یک نفر فشار خون بالا دارد، که زمانی اتفاق میافتد که نیروی فشار خون به دیوارههای شریان به طور مداوم بسیار زیاد باشد.
این مشکل رایج باعث میشود قلب برای پمپاژ خون به سراسر بدن سختتر کار کند و خطر حملات قلبی، سکته مغزی، بیماری کلیوی و از دست دادن بینایی را افزایش دهد.
اولین چیزی که او توصیه کرد این بود که فشار خون خود را کنترل کنید
و دکتر پریچارد میگوید خطر این است که اگر فشار خون به طور مداوم از ۱۴۰/۹۰ میلیمتر جیوه - معیاری برای فشار خون - بالاتر رود، میتواند آسیب جدی ایجاد کند.
او توضیح داد که این امر «فشار بیش از حدی را بر رگهای مغز شما وارد میکند که به طور بالقوه باعث آسیب پایدار میشود.»
تحقیقات نشان داده است افرادی که در میانسالی - از ۴۰ تا ۶۴ سالگی - فشار خون بالا دارند، بیشتر در معرض ابتلا به زوال عقل در مراحل بعدی زندگی هستند.
وزن سالم خود را حفظ کنید
مدتهاست که هشدار داده شده است که اضافه وزن خطر ابتلا به طیف وسیعی از مشکلات سلامتی مانند دیابت نوع ۲، بیماری قلبی، سکته مغزی و برخی سرطانها را افزایش میدهد.
دکتر پریچارد هشدار میدهد که این موضوع با افزایش خطر ابتلا به زوال عقل نیز مرتبط است، بنابراین توصیه میکند که برای حفظ وزن سالم تلاش کنید.
او گفت: «مطالعات نشان میدهد که چاقی بین سنین ۳۵ تا ۶۵ سال میتواند خطر ابتلا به زوال عقل را در سنین بالاتر حدود ۳۰ درصد افزایش دهد»
افراد چاق بیشتر در معرض ابتلا به فشار خون بالا و دیابت نوع ۲ هستند که هر دو از عوامل خطر ابتلا به زوال عقل هستند.
دومین چیزی که او پیشنهاد میکند این است که مطمئن شوید وزن سالمی دارید
چاقی همچنین میتواند منجر به التهاب مزمن در بدن شود که میتواند اثرات مخربی بر مغز داشته باشد.
متخصصان معمولاً برای کاهش وزن، داشتن یک رژیم غذایی سالم با غذاهای فرآوریشده کمتر و ورزش بیشتر را توصیه میکنند.
مدیریت سطح قند خون
تصور میشود بیش از چهار میلیون نفر به نوعی دیابت مبتلا هستند و کارشناسان هشدار میدهند که بسیاری از آنها ممکن است بدون تشخیص با آن زندگی کنند.
شایعترین نوع دیابت، دیابت نوع ۲ است که اغلب به دلیل رژیم غذایی نامناسب ایجاد میشود و زمانی است که بدن به اندازه کافی هورمون انسولین تولید نمیکند و منجر به افزایش سطح قند خون میشود.
به همین ترتیب، خطر حمله قلبی و سکته مغزی را افزایش میدهد، اما دکتر پریچارد میگوید علاوه بر اینکه باعث نابینایی، نارسایی کلیه و آسیب عصبی میشود، خطر زوال عقل را نیز افزایش میدهد.
او میگوید این امر به ویژه در مورد افرادی صادق است که سالهاست به این بیماری مبتلا هستند و به طور مؤثر برای کنترل سطح قند خون مدیریت نشدهاند.
او گفت: «دیابت به رگهای خونی درون مغز آسیب میرساند، باعث نشت آنها میشود و میزان خونرسانی به مغز را کاهش میدهد»
سومین کاری که او میگوید انجام دهید، مدیریت سطح قند خون است زیرا دیابت خطر زوال عقل را افزایش میدهد.
همچنین به مواد سمی اجازه میدهد تا وارد مغز شوند و به سلولهای عصبی آسیب برسانند.
بنابراین، او گفت: «اگر از قبل دیابت دارید، مدیریت مؤثر آن از طریق تغییرات سبک زندگی و دارو میتواند به کاهش خطر ابتلا به زوال عقل کمک کند. »
او توصیه میکند این کار را با «داشتن یک رژیم غذایی سالم و متعادل، فعالیت بدنی و حفظ وزن سالم» انجام دهید.
سیگار را ترک کنید
نکته بعدی که او توصیه میکند ترک سیگار است، عادت کثیفی که هنوز 6 میلیون بریتانیایی به آن مبتلا هستند، با وجود اینکه متخصصان مدتهاست در مورد اثرات مضر آن بر سلامتی هشدار میدهند.
طبق گزارش سرویس سلامت همگانی (NHS)، این بیماری میتواند باعث بیماری قلبی، چندین نوع سرطان، کاهش شنوایی و بینایی، آسیب مفاصل، مشکلات گوارشی، فشار خون بالا و زوال عقل شود.
به همین دلیل، سیگار کشیدن میتواند به رگهای خونی افراد آسیب برساند و میتواند باعث زوال عقل شود.
دکتر پریچارد گفت: «این بیماری به رگهای خونی بدن، از جمله رگهای خونی مغز، آسیب میرساند. این بدان معناست که سلولهای مغز خون کافی برای عملکرد صحیح دریافت نمیکنند.»
چهارمین کاری که او از مردم میخواهد انجام دهند، ترک سیگار است تا خطر زوال عقل و احتمال ابتلا به طیف وسیعی از مشکلات سلامتی را کاهش دهند.
سیگار کشیدن همچنین به قلب و ریههای فرد آسیب میرساند، که هر دو در تأمین اکسیژن کافی برای مغز نقش دارند.
او افزود: «اما خبر خوب این است که تصور میشود ترک سیگار، خطر ابتلا را به سطح افراد غیرسیگاری کاهش میدهد. »
و هر چه کسی زودتر سیگار را ترک کند و مدت طولانیتری بدون سیگار بماند، برای سلامتیاش بهتر است.
«هیچوقت برای ترک سیگار دیر نیست.»
از نظر جسمی فعال باشید
مدتهاست که توصیه میشود ورزش میتواند سلامت شما را تقویت کند و خطر ابتلا به بیماریهایی مانند بیماریهای قلبی، دیابت نوع ۲ و برخی سرطانها را کاهش دهد.
دکتر پریچارد، که در خارج از آزمایشگاه هم به دویدن علاقه دارد، میگوید این تغییر ساده در سبک زندگی میتواند به جلوگیری از این بیماری که حافظه را از بین میبرد، کمک کند.
آخرین چیزی که او توصیه میکند، فعال ماندن از نظر جسمی است، چه دویدن باشد چه پیادهروی.
او گفت: «تحقیقات نشان داده است افرادی که به طور منظم ورزش میکنند، ممکن است تا 20 درصد کمتر از افرادی که ورزش نمیکنند، به زوال عقل مبتلا شوند»
اما او افزود: «نیازی نیست در ماراتن بدوید - ورزش بدنی فقط به معنای انجام یک ورزش یا دویدن نیست.»
همچنین میتواند به معنای فعالیتهای روزانه مانند پیادهروی سریع، تمیزکاری یا باغبانی باشد.
فعال بودن فقط با کاهش فشار خون و کمک به کاهش وزن از زوال عقل جلوگیری نمیکند.
این کار سلامت قلب و رگهای خونی شما را بهبود میبخشد و مستقیماً به تأمین خون مغز کمک میکند.
او عضو باشگاه دویدن زوال عقل است که از 10 نفر با ارتباط شخصی یا حرفهای با این بیماری تشکیل شده است.
این در حالی است که موارد ابتلا به زوال عقل در بریتانیا همچنان رو به افزایش است و در حال حاضر نزدیک به یک میلیون بریتانیایی به آن مبتلا هستند - رقمی که پیشبینی میشود تا سال ۲۰۴۰ به ۱.۴ میلیون نفر برسد.
اگرچه درمانی برای این بیماری وجود ندارد، تشخیص زودهنگام میتواند به کند شدن پیشرفت و مدیریت علائم، از جمله از دست دادن حافظه، مشکل در تمرکز، تغییرات خلقی و مشکلات پس از مکالمات، کمک کند.
شواهد فزایندهای نشان میدهد که تغییرات در بینایی، شنوایی، چشایی، لامسه و تعادل میتواند سالها قبل از بروز علائم کلاسیک ظاهر شود.
کارشناسان همچنین هشدار دادهاند که مشکلات مربوط به آگاهی فضایی، مانند ایستادن بیش از حد نزدیک به دیگران، ممکن است تا 20 سال زودتر بروز کند.
طبق گزارش انجمن آلزایمر، زوال عقل سالانه ۴۲ میلیارد پوند برای بریتانیا هزینه دارد که بخش زیادی از این بار بر دوش خانوادهها است. انتظار میرود این رقم ظرف ۱۵ سال به ۹۰ میلیارد پوند افزایش یابد.
تجزیه و تحلیل جداگانهای توسط مرکز تحقیقات آلزایمر بریتانیا نشان داد که ۷۴,۲۶۱ نفر در سال ۲۰۲۲ بر اثر زوال عقل جان خود را از دست دادهاند که نسبت به ۶۹,۱۷۸ نفر در سال قبل از آن افزایش یافته است - و این بیماری را به بزرگترین عامل مرگ و میر در این کشور تبدیل میکند.
مترجم خبرنگار: فهیمه موذن